YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6614
KARAR NO : 2023/416
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul / Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki muris muvazaasından dolayı tapu iptal ve tescil davasından yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacılar ile davalıların kök murisi …’un ilk evliliğini … ile yapmış olduğunu, bu evliliğinden dünyaya gelen 8 çocuğundan birinin davacı …, ikisinin davalılar … ve … olduğunu, daha sonra kök muris …’un ikinci evliliğini … ile yapmış olduğunu, bu evlilikten de diğer davacı …’nin dünyaya geldiğini, davalıların, muris adına kayıtlı Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, … Mahallesi 5116 ada 2 parselde (yeni 4286 ada 39 parsel) kain 2 adet kargir ev ve arsasının tapu kaydının kendi adlarına
tescilini sağlamak amacıyla, önce …’tan, davalıların kuzeni, kök murisin kardeşinin oğlu olan …’a tapuda satış göstermek suretiyle, rayicine göre çok çok düşük bir bedelle taşınmazın devrini sağladıklarını, tapu kaydının … adına tescilinden kısa bir süre sonra, tekrar tapuda satış işlemi gösterilmek suretiyle hissesinin yarısını davalılardan …’un bacanağı …’e, diğer yarısını … adlarına devir yapıldığını, “görünürde” muristen gayrimenkul satın alan …’un ekonomik durumunun kesinlikle ilgili taşınmazı alacak yeterlilikte olmadığını, davalı …’un son olarak bacanağı üzerine kayıtlı tapu kaydının yine satış göstermek suretiyle kendi adına tescilini sağladığını ve nihayetinde amaçladığı taşınmaza sahip olduğunu, muris babaları … adına kayıtlı Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, … mahallesi 5116 ada 2 parselde kain 2 adet kargir ev ve arsasının tapuda satış gösterilmek suretiyle yapılan birkaç işlemden sonra; davalılar … ve … adına tescil ettirilmiş olduğunu, satış işlemlerinin gerçek bir satış olmayıp davalılar lehine bağış olduğunu, muris muvazaası ile davacıların miras payının ihlal edildiğini belirterek davalı adına kayıtlı taşınmazların tapu kaydının pay oranında iptali ile davacılar adına tescilini, bu mümkün olmadığı takdirde tenkisini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın satışının bizzat muris tarafından yapıldığını, murisin söz konusu taşınmazları satmasındaki saikinin çocuklarını mirastan mahrum etmek olmadığını, murisin davaya konu taşınmazı kendi isteğiyle sattığını, davacıların iddiasının aksine murisin öldüğü güne kadar bütün işlerini kendisinin yaptığını, emekli maaşına kadar kendisinin çektiğini, murisin yaşamını kendisinin idame ettirmesine engel herhangi bir durum veya sağlık sorunu bulunmadığını ifade ederek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı … vekili cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazın satışının bizzat muris tarafından yapıldığını, murisin söz konusu taşınmazları satmasındaki saikinin çocuklarını mirastan mahrum etmek olmadığını, herhangi bir muvazaanın bulunmadığını ifade ederek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu taşınmazın tarafların murisi … tarafından öncelikle …’a satılmasına ve satın alan …’un kendisi de kirada bulunmasına rağmen taşınmazda hiç oturmayıp ölünceye kadar murisin oturması, taşınmazı dosyada tanık olarak dinlenen …’un bedeli karşılığında aldığını, taşınmazı davalı …’a devretmek üzere söz verdiği, bu söz nedeni ile de bedeli karşılığı almasına rağmen davalı …’a bono verdiğini beyan etmesi, taşınmaz için bedel ödeyen kişinin, devir sözü için açık bono vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu sebeple kendisinin emanetçi olarak değerlendirildiği, taşınmazların satış tarihindeki rayiç değerleri ile akit tablosundaki değerleri arasında
aşırı fark bulunması, taşınmazların muristen davalılara devrine ilişkin arada bulunan … ve …’in davalılarla akrabalık bağlarının bulunması ve taşınmazları da hiç kullanmaması, yine davalı tanıklarından …’ın muristen duyduğu kadari ile taşınmazı oğulları … ve …’a devretmesi için …’e devrettiği şeklindeki beyanları da dikkate alındığında, murisin amacının mirasçılardan mal kaçırmak olduğu, asıl amacının taşınmazı davalılara bağış olduğu, bu sebeple ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine göre kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … vekili, ilk derece mahkemesinin genel bir gerekçeyle hüküm kurduğunu, davanın reddedilmesi gerektiğini, ortada gerçek bir satış olduğunu, murisin Tomarza ilçesinde de taşınmazı olduğunu bu nedenle taşınmazı satmayı gerektirecek maddi bir durumunun olmadığı belirtilmişse de, müvekkili ve …’un bu taşınmazı, il merkezindeki taşınmazların daha değerli olması, ikisinin de merkezde bulunan ikametgahlarına yakın olması nedeniyle satın aldıklarını, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan kargir evin …’a ait olduğunun sabit olduğunu, bu nedenle bu yönden de davanın reddi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı … vekili de benzer sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun’un 706., Türk Borçlar Kanunu’nun 237. ve Tapu Kanunu’nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras … çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 12.973,98 TL bakiye temyiz giderinin temyiz eden davalılara ayrı ayrı yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.01.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.