YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/9777
KARAR NO : 2022/8366
KARAR TARİHİ : 21.12.2022
MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
İLK DERECE MAHKEMESİ : SİVAS 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine dair verilen karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı, ….. ilçesi, ….. Mahallesi 104 ada 60 parsel sayılı taşınmazı …’tan 2011 yılında satın aldığını, söz konusu taşınmazı satın almadan önce 10 yıl kadar da İ…. isimli şahıstan icar karşılığı kullandığını, taşınmazın …… ailesine ait olup, atadan beri bu aile tarafından kullanıldığını, davalı … mirasçılarının bu taşınmazda herhangi bir hakkının bulunmadığını, taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında sehven davalı adına kayıt edildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar; dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak davacının elinde resmi bir satış senedinin olmadığını, taraflar arasında başka taşınmazlar ile ilgili olarak yapılan satışlar olmasına karşın dava konusu taşınmazın satışının söz konusu olmadığını, taşınmazı satış suretiyle temlik ettiği iddia edilen …’ın taşınmazın yerini bilmediğini belirterek, davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; davacının satın aldığını iddia ettiği …’un taşınmazda pay sahibi olmadığı, davacının icar karşılığı kullanmasının malik sıfatıyla kullanma olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
1. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
2. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hiçbir gerekçe sunulmadan sözlü yargılamaya geçildiğini, hakimin keşif günü tayin edip tanıkları dinlemesi gerektiğini, delillerin toplanmadığını, dava konusu taşınmazı satın almadan 10 yıl öncesinde icar karşılığında da taşınmazı kullandığını, satın aldıktan sonra da, malik sıfatıyla kullanmaya devam ettiğini, bu durumun davacı aleyhine yorumlanmasının iyi niyetle bağdaşmayacağını, davalıların da yıllarca davacının taşınmazı ekip biçmesine ses çıkarmadığını, davalı … ile davacının aynı köyden olduğunu, köyde ikamet eden ve taşınmazın kendisine ait olduğunu iddia eden davalının tarlayı kimin ekip biçtiğini bilmemesinin mümkün olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
3. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesince; taşınmazın kadastro tespit tutanağının 18.01.2001 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 10.07.2018 tarihinde açıldığı, davanın açılış tarihi ile kadastro tespitinin kesinleştiği tarihler arasında 10 yıldan fazla süre geçtiği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3.maddesi uyarınca kadastro tespitinin kesinleşmesinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra “kadastrodan önceki nedenlere” dayanılarak dava açılamayacağı, davanın kadastrodan sonraki sebebe dayalı olduğunun kabulü halinde ise, tapulu taşınmazlara ilişkin her türlü satışın resmi memur önünde yapılması gerektiği, haricen yapılan satışın hukuken geçersiz olduğu, 4721 sayılı TMK’nın 713/2. maddesindeki koşullar dışında, tapulu taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun değer taşımayacağı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
1. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Temyiz Nedenleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Gerekçe
3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedenlere ve harici satışa dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
3.2. İlgili Hukuk
3.2.1. 3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3. maddesinde; kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir. Söz konusu hak düşürücü süre dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir.
3.2.2. Tapulu taşınmazların temliki Türk Medeni Kanunu’nun 706., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 237, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26. ve Noterlik Kanunu’nun 60. maddesi hükmü gereğince resmi şekilde yapılmadıkça hukuken değer taşımaz.
3.3. Değerlendirme
Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre Bölge Adliye Mahkemesince (IV/3.) no.lu paragrafta yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
VI. SONUÇ
Açıklanan nedenle; davacı tarafın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı 21,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 21.12.2022 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.