YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3859
KARAR NO : 2022/8431
KARAR TARİHİ : 22.12.2022
MAHKEMESİ : DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ
İLK DERECE MAHKEMESİ : BATMAN 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenerek gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar, mirasbırakanları …..’in mirasçıları olarak, Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/307 E. ve Batman 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/203 E. sayılı dosyalarında 1, 2, 233, 481, 493, 798, 800, 710, 724, 757, 759, 911, 913, 131, 136, 159, 186, 194, 163, 186, 194, (ifrazen 872, 873, 874, 875) parsel sayılı taşınmazlar hakkında tapu iptal ve tescil talebinde bulunduklarını, ancak davalar devam ederken davacılardan …,…,…, ve ….’nin (ölü) davalıların hile ve zorlamaları ile davadan feragat etmek zorunda kaldıklarını ileri sürerek, feragatların iptali ile tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde taşınmaz bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
II. CEVAP
Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, davacıların iddialarının haksız ve yersiz olduğunu, kendi iradeleri ile dilekçe verip, duruşma tutanağını imzalamak suretiyle davalarından feragat ettiklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.04.2021 tarihli ve 2018/129 E., 2021/408 K. sayılı kararıyla; davacılar…,…,ve….’nin (ölü) Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/307 E., sayılı dosyası ile Batman 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/203 E. sayılı dosyalarında görülmekte olan davalardan yazılı ve celselerde imzaları alınmak suretiyle sözlü beyan ile feragat ettikleri, davacıların feragat beyanlarının irade fesadı ile malul olduğu iddialarının ispatlanamadığı, ayrıca davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
1. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
2.İstinaf Nedenleri
Davacılar vekili, müvekkillerinin davalılar tarafından baskı ve sahtekarlıkla etki altına alınarak rızaları dışında feragat dilekçesi verdiklerini, feragat etmeyen kardeşlerinin haklarını aldıklarını, dinlenen tanıkların davacıların haklarını alamadıklarını bildirdiklerini, hak düşürücü sürenin dolmadığını belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
3. Gerekçe ve Sonuç
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 10.03.2022 tarihli 2022/279 E., 2022/308 K., sayılı kararıyla; davacıların 13.07.2001 ve 05.04.2002 tarihlerindeki duruşmalarda davalardan feragat ettikleri, eldeki davayı 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 06.03.2018 tarihinde açtıkları, kesinleşmesini beklediklerini iddia ettikleri Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/203 E. sayılı dosyasının 07.07.2010 tarihinde kesinleştiği, bu tarih esas alındığında dahi eldeki davayı 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açtıkları, ayrıca feragat beyanının irade fesadı ile malul olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
1.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Temyiz Nedenleri
Davacılar vekili, istinaf talepli dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Gerekçe
3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, feragatın iptali ile tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.
3.2. İlgili Hukuk
3.2.1. 6098 sayılı TBK’nın; 37. maddesi şöyledir:
“Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir.”
39. maddesi şöyledir:
“Yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır.”
3.2.2. 6100 sayılı HMK’nın; 311. maddesi şöyledir:
”Feragat ve kabul kesin hüküm gibi sonuç doğurur. İrade bozukluğu hallerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir.”
190. maddesi şöyledir:
“İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”,
4721 sayılı TMK’nın; 6. maddesi şöyledir:
“Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”
3.3. Değerlendirme
Dosya içeriğine, toplanan delillere, delillerin takdirinin yerinde olmasına, kararın dayanağı olan, (V/3.2) no.lu paragraftaki yasal ve hukuksal gerektirici nedenlere göre, Bölge Adliye Mahkemesince, (IV/3.) no.lu paragrafta yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
VI. SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK’nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 22.12.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olmak üzere karar verildi.