YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6150
KARAR NO : 2023/2427
KARAR TARİHİ : 26.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescili, olmazsa bedel davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar dava dilekçelerinde, mirasbırakan …’ın 164 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki 1/5 payını muvazaalı olarak kardeşi …’e temlik ettiğini, …’in ölümü ile kendi payı ile birlikte 2/5 payın mirasçılarına intikal ettiğini, mirasçıların 1/5 payı muris …’nin torunu …’e devrettiklerini, dava açılacağını öğrenen …’in taşınmazı tanıdığı olan davalı …’e temlik ettiğini, murisin 164 ada 22 parsel sayılı taşınmazdaki 1/5 payını da muvazaalı olarak kardeşi …’e temlik ettiğini, …’in ölümü ile …’in kendi payı ile birlikte 3/5 payın mirasçılarına intikal ettiğini, temliklerin mal kaçırma amacıyla yapıldığını, murisin mal satmasını gerektirir bir durumu olmadığını, bedelin düşük olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, mümkün olmazsa bedelin tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
II. CEVAP
1.Davalı … cevap dilekçesinde, yetkili mahkemenin … Batı Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, zamanaşımının geçtiğini, husumeti ve taraf ehliyeti bulunmadığını, amcası ve çocukları ile yakın ilişkileri olmadığını, babası öldükten sonra bir gün amcasının oğlu Zekai’nin kendisi ile görüşmek istediğini, dede malını sahipsiz bırakmamak istediğini, ekip biçeceğini söylediğini, bunun üzerine ailesi ile görüştüğünde herkesin taşınmazı devretmesini istediğini, dede malı sahipsiz kalmasın diye vekaletname düzenlediğini, satıştan bir bedel almadığını, iyi niyetinin kurbanı olduğunu, Zekai’nin vekalet görevini kötüye kullandığını ve kendilerini mağdur ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
2.Davalı … … cevap dilekçesinde, kendisinin dördüncü kişi olduğunu, taraflarla bir ilişkisinin bulunmadığını, iyi niyetli olarak taşınmazı edindiğini, taşınmazın bedelini kısmen elden, kısmen de …’in annesi…’in kullandığı esnaf kredilerinin ödenmesi suretiyle gerçekleştirdiğini, ayrıca dava dışı …’den alacağı olduğunu, …’in de …’in kiralamak istediği tezgahı…’e kiraladığını, tezgahın bedelinin 120.000,00 TL olduğunu ve bu bedelin …’in kendisine olan borcuna sayıldığını, …’in para ödemediğini, bunun da satış bedelinden mahsup edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muvazaayı ispatlayacak nitelikte bir delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar istinaf dilekçelerinde özetle, Mahkemece davanın konusunun mutlak muvazaa olabileceğini belirterek muris muvazaasının unsurlarının tartışılma gereğinin duyulmadığını, gerekçeli kararda ret gerekçesinin belirtilmediğini, muris muvazaası konusunun araştırılmadığını, delil, ispat yükü ve usul yönünden eksik ve hatalı değerlendirme yapıldığını, taraf muvazaası davasının tüm mirasçılar tarafından açılmak zorunda olduğunu, terekeye temsilci atanması ya da tüm mirasçıların davaya dahil edilmesi için süre verilmediğini, davada muris muvazaasının tüm unsurlarının gerçekleştiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; eldeki davanın muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı olarak açıldığı, muris …’ın dava konusu taşınmazlardaki paylarını 2008 yılında kardeşi olan …’a satış suretiyle devrettiği, muris …’nin 2019 yılında öldüğü, bu süre içerisinde devir için murisin ses çıkarmadığı, davacıların murisin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla taşınmazlardaki paylarını devrettiğini iddia ettikleri, alacaklının takibinden kurtulmak isteyen borçlunun mallarını başka bir kimseye devretmesinin mutlak muvazaa olduğu, muris …’nin mirasçılarından mal kaçırma kastı ile taşınmazlardaki hisselerini devrettiği hususunun davacı tarafça ispatlanamadığı, davacıların taraf muvazaası iddiasında da bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesini istemişlerdir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar temyiz dilekçelerinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesinin hatalı değerlendirme yaptığını, temlikin muvazaalı olduğunun ve mirasçıların hak kaybına uğradığının açık olduğunu, dava konusu taşınmazın murisin torununa devredildiğini, terekeden mal kaçırma amacının sabit olduğunu, bedeller arasında fark olduğunu, temlikte makul bir neden olmadığını, tanık beyanlarından da hak kaybına uğradıklarının anlaşıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescili, olmazsa bedel istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri.
Muris muvazaasında 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de … Medeni Kanunu’nun 706 ncı, … Borçlar Kanunu’nun 237 nci ve Tapu Kanunu’nun 26 ncı maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması HMK’nın 371 … maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 99,20 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.04.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.