YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6322
KARAR NO : 2023/3094
KARAR TARİHİ : 01.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki gaiplik ile birlikte tapu kaydının iptali ve vakfı adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile ilk derece Mahkemesine ait karar harç yönünden düzeltilerek davanın yeniden kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı … İdaresi; … … Vakfından icareli 205 ada 49 parsel sayılı taşınmazın … oğlu … adına kayıtlı olduğunu, adı geçen kayıt malikine … 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.04.2005 tarihli ve 2004/1153 E., 2005/397 K. sayılı kararı ile … Defterdarının kayyım olarak atandığını, yapılan tüm araştırmalara rağmen kayıt malikine ulaşılamadığını ileri sürerek, kayıt maliki … oğlu …’in gaipliği ile birlikte tapu kaydının iptali ile vakıf adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Kayyım vekili, vakfın geçerliliğini koruyup korumadığının, amacının zail olup olmadığının, mutasarrıfın mirasçılarının sağ olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
… … 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.06.2021 tarihli ve 2019/161 E., 2021/189 K. sayılı kararıyla; adı geçen kayıt malikine tüm yapılan araştırmalara rağmen ulaşılamadığı, taşınmazın tapu kaydında … Vakfından olduğuna ilişkin şerh bulunduğu, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 17. maddesinde yer alan koşulların oluştuğu gerekçesiyle, tapu kayıt malikinin gaipliği ile birlikte dava konusu taşınmazın vakfı adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
… … 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Dava konusu taşınmazın evveliyatının vakıf olduğu konusunda yeterince inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
… Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesinin 14.06.2022 tarihli ve 2021/1874 E., 2022/1070 K. sayılı kararıyla; Mahkemece hüküm kısmında harç yönünden hüküm oluşturulmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusun HMK’nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca kabulüne, dava konusu taşınmazın toplam değeri üzerinden hesaplanan 15.574,68 TL harçtan peşin harç ve tamamlama harcının düşülmesi sonrası kalan 11.681,00 TL’nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
… Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrarla davanın reddine karar verilmesine istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; gaiplik ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 17. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 5737 sayılı Kanun’un 17. maddesinde; “Tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bırakmadan ölümleri, kaybolmaları, terk veya mübadil gibi durumlara düşmeleri halinde icareteynli ve mukataalı taşınmaz malların mülkiyeti vakfı adına tescil edilir.”,
2. 4721 sayılı … Medeni Kanunu’nun 32. maddesinde; “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir.”,
3. 4721 sayılı … Medeni Kanunu’nun 33. maddesinde; “Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır.”,
4. 4721 sayılı … Medeni Kanunu’nun 35. maddesinde; “İlândan sonuç alınamazsa, mahkeme gaipliğe karar verir ve ölüme bağlı haklar, aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılır. Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.” hükümlerine yer verilmiştir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2 maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nın uygulanacağı davalar yönünden HUMK’nın 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı tarafın temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olmasına rağmen, daha sonra İlk Derece Mahkemesine ait karar kaldırılarak hükmün harç yönünden düzeltilmesi suretiyle davanın kabulüne karar verilerek, istinaf başvurusunun sonucu ile Mahkeme kararı arasında çelişki oluşturacak şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.
4. Ne var ki, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 … maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Mahkeme kararının aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının değinilen yön itibariyle kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (A) numaralı bendinde yer alan “… … 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/161 Esas sayılı dosyasında verilen 01.06.2021 tarih ve 2021/189 Karar sayılı gerekçeli kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” cümlesinin çıkartılarak hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.06.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.