YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3161
KARAR NO : 2011/12981
KARAR TARİHİ : 04.10.2011
Mahkemesi :İş Mahkemesi
No :… …
Davacı, 01.05.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile eksik ödenen aylıkların dava tarihinden yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı … Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Sigortalı …, 26.04.2006 tarihli dilekçeyle 747 gün … sigortalısı olduğunu, 06.11.1972-30.08.2004 tarihleri arasında Almanya’da çalıştığını, …’lı çalışmaları gözetildiğinde kaç gün borçlanması gerektiğini sormuş; Kurumca 09.08.1997-31.12.2004 tarihleri arasında yurtdışında geçen 2662 günlük süre borçlandırılmış ve borçlanma bedeli davacı tarafından 31.12.2006 tarihinde ödenmiştir. 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlandığı 2662 günlük süre ile 747 günlük … hizmeti toplamı 3409 günün yaşlılık aylığı bağlanmasına yetmediğinin anlaşılması ile davacıya 01.04.2007 tarihinden itibaren Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümleri 747/13077 oranında kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Davacı, 19.04.2007 tarihinde askerlik borçlanması talebinde bulunmuş, 200 güne karşılık gelen borçlanma bedelini 19.04.2007 tarihinde ödemiş, askerlik borçlanması ve ödemesi tahsis talebinden sonra olduğundan borçlanmanın iptali ile iadesine karar verilmiştir. Yurtdışında geçen 191 günlük süreyi de borçlanan ve 21.05.2008 tarihinde borçlanma bedelini ödeyen davacının yaşlılık aylığı 01.06.2008 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasanın Geçici 81/A maddesi gereğince tam aylığa yükseltilmiştir.
İş bu dava ile, askerlik borçlanmasının yapıldığı 19.04.2007 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.2007 tarihinden itibaren tam yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği talep edilmiştir.
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın geçici 7/1. maddesi hükmü karşısında, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 4447 sayılı yasa ile değişik 60. maddesine göre, yaşlılık aylığından yararlanabilmek için; sigortalının çalıştığı işten ayrılması ve yazılı talepte bulunması, tam yaşlılık aylığı için kadın 58, erkek 60 yaşını doldurması ve en az 7000 gün veya 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün malüllük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması gerekir.
Değişiklikten önce, kadın 50, erkeğin 55 yaşını doldurması halinde; en az 5000 gün yahut 15 yıldan beri sigortalı olup 3600 gün, kadın 50, erkeğin 55 yaşını doldurmamakla beraber kadın 20, erkek 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5000 gün malüllük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması yeterli idi. Anılan Yasanın geçici 81. maddesinin A bendinde öngörüldüğü üzere 4447 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı (01.10.1999) itibariyle aylık bağlanmasına hak kazananlar ile sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ile sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkeklerin önceki yasal düzenlemeye göre yaşlılık aylığı talep hakları saklı bulunmakla birlikte, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olup da A bendindeki koşulları taşımayanlar ancak; 23.05.2002 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 4759 sayılı Yasayla getirilen B ve C bendlerinde sayılan koşulları taşımaları halinde yaşlılık aylığına hak kazanabileceklerdir.
Yaşlılık aylığı koşulları yasada sınırlı olarak sayılmıştır ve bu koşulların varlığı halinde yaşlılık aylığı bağlanabilir. Yukarıda belirtildiği üzere; yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için belirli sayıda malüllük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları primi ödenmiş olması zorunludur. Somut olayda; 3600 gün prim ödeme koşulunu yerine getirmediği anlaşılan davacı, 3600 güne tamamlamak için askerlik borçlanması yaparak 200 günlük süreye karşılık gelen borçlanma bedelini Kuruma ödemiş ise de; borçlanmanın iptali üzerine ödediği miktarın Kurum tarafından iadesine karar verilmiş ve davacı tarafından ödenen miktar geri alınmıştır. Mahkemece; askerlik borçlanmasına ilişkin olarak ödenen bedelin iade alınması ile yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin olarak yasada öngörülen 3600 gün prim ödeme koşulu gerçekleşmemiş olacağı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin,yazılı şekilde 01.06.2007 tarihinden itibaren tam aylık bağlanmasına karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.
2- 5502 sayılı Kanunun 36.maddesine göre; davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın harçtan bağışık olduğu gözetilmeksizin, dava açılırken davacı tarafından yatırılan harcın yargılama giderlerine dahil edilerek davalıdan tahsiline karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 04.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.