YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/23335
KARAR NO : 2013/14545
KARAR TARİHİ : 27.06.2013
……
Asıl dava, yersiz ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili, karşı dava ise yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.
Hükmün davalı-karşı davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Davalı-karşı davacının aşağıda belirtilen temyiz itirazları dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Karşı dava, yurda kesin dönüş yapmadığından bahisle yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkin olup, davacı, 30.9.1993 tarihinden itibaren yurt dışında fiili çalışması olmadığını, sosyal yardım almadığını ve 2011 yılında . .. tarafından yaşlılık aylığı bağlandığını belirterek Kurum işleminin iptalini ve aksi kanaat halinde ….. aylık bağlandığı tarih itibariyle yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasını istemiştir.
Mahkemece, davalı-karşı davacıya … .. tarafından aylık bağlanıp bağlanmadığı ve ikamete dayalı olarak yapılan sosyal yardımların 31.12.2009 tarihinden sonra da devam edip etmediği hususunda araştırma yapılmamıştır.
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde ….’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6. maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır. Ancak, özellikle Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra bu koşulun, yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri ile bu süreler ./..
-2-
arasında veya sonundaki işsizlik sürelerini borçlanan kişiler yönünden “yurt dışı çalışma ilişkisinin sona ermesi” olarak anlaşılması zorunlu olup, bu kapsamda Türkiye dışındaki bir ülkenin sosyal sigorta kurumundan, çalışmaya bağlı sosya lsigorta ödenekleri olan işsizlik ve hastalık yardımı alınması olgusu fiilen yurt dışında çalışma gibi değerlendirileceği gibi, sigortalıya malûllük, emekli/yaşlılık aylığı bağlanmış olması, yurda kesin dönüş yapıldığının karinesi niteliğinde bir olgu olarak kabul edilmesi gerekecektir.
Şu halde, yapılması gereken iş; sigortalının kesin dönüş koşulunun yeniden ve usulünce…. ait son hizmet cetveli vs getirtilerek) ve……arafından aylık bağlanıp bağlanmadığının araştırılması ile,….. tarafından 31.12.2009 tarihinden sonra ikamete dayalı bir yardım yapılmaması halinde, bu tarih itibariyle yurda kesin dönüş yapıldığı kabul edilmeli, ikamete dayalı yardımların bu tarihten sonra da devam ettiği ancak aylık bağlandığının bildirilmesi halinde, aylık bağlandığı tarih itibariyle yurda kesin dönüş yapıldığı kabul edilerek, takip eden aybaşı itibariyle aylığın yeniden bağlanması gerektiği gözetilmelidir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı-karşı davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı-karşı davacıya iadesine, 27.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
……