YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/17769
KARAR NO : 2013/20616
KARAR TARİHİ : 07.11.2013

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı … Ltd Şti yönünden husumet yokluğundan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalılar … Rektörlüğü ve SGK Başkanlığı vekillerinin temyiz etmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Mahkemece, yapılan ilk yargılama sonunda, işin esasına girilerek verilen kararın, temyiz denetimini yerine getiren Dairemizce; taşeron firma olan … Hizmet Ticaret Ltd Şti’ne karşı husumet yöneltmesi, gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulduğu, bozma sonrası yapılan yargılamada, Mahkemece, işçilerin baştan beri üniversitenin işçisi olduğu, dönem dönem şirketlerde bazen kısa sürelerle üniversite bünyesinde çalıştırılması nedeniyle, işçilerin haklarının kısıtlanması için alt işveren, asıl işveren ilişkisinin kurulduğu ve bu nedenle muvazaalı olduğu kabul edilip, asıl işverenin Üniversite Rektörlüğü olduğu gerekçesi ile … Hizmet Ticaret Ltd Şti yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
506 sayılı Kanunun ”Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87 nci maddesi hükmünde, aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişi olarak tanımlanmış, sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı belirtilmiştir. Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, tali işveren, taşeron, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır. Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir
bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir. Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanabilir ise de, hiç bir şekilde hizmet akdi unsurları bulunmamalıdır. Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Aracı kavramının belirleyici özelliği, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alınması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırılmasıdır.
Davalı … Ltd Şti’nin temizlik işlerini davalı … Rektörlüğü’nden hizmet alımı şeklinde ihale ile aldığı, davacının davalı … Ltd Şti’nde çalıştığı, davacının iş aktinin … Hizmet Ticaret Ltd Şti tarafından feshedildiği anlışmıştır.
Bu açıklamalar ışığında, davalı … Rektörlüğü ile davalı … Ltd Şti arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcuttur. Dolayısıyla, davalı … Ltd Şti yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi, usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar … Rektörlüğü ve SGK Başkanlığı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.