YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/7219
KARAR NO : 2021/14312
KARAR TARİHİ : 16.11.2021
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi
Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/10/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Av. … ile davacılar adına Av. … geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
I-İSTEM
Davacılar dava ve talep arttırım dilekçeleri ile davacı eş için 624.840,26 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, davacı çocuk … için 69.534,38 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk… için 108.105,97 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk … için 88.562,85 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk …için 186.544,93 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk … için 139.914,54 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
II-CEVAP
Davalılar davaya cevaplarında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı eş lehine 50.000,00 TL, davacı çocuklar lehine 25.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, müteveffanın ücretinin hatalı tespit edildiğini, davacıların hesap raporlarının hiçbirisine itiraz etmemeleri nedeniyle usuli kazanılmış hak ihlal edilerek karar verildiğini, pasif dönem hesabının yanlış yapıldığını, pasif döneme esas ücretin 2019 yılı asgari ücreti olduğunu, hesap raporunda payların ve davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin hatalı belirlendiğini, hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, manevi tazminatların fazla olduğunu, murisin kendisine yardımcı olacak yer işaretçisinin mesaiye başlamasını beklemeden mesaiye başladığını, kazanın bu nedenle meydana geldiğini, kule vincin halatının neden koptuğu aydınlatılmadan kusur oranlarının tayin edilmesinin hatalı olduğunu, vinç aşırı yüklendiği için halat koptuğunu, murisin moment kesici/ağırlık sınırlandırıcıyı devre dışı bıraktığı için vincin devrildiğini, hava şartları uygun olmadığında murisin kendi insiyatifi ile çalışmaması gerektiğini, kazadan önce vinçte arıza var idiyse murisin işi yapmaktan kaçınma hakkını kullanarak işe devam etmemesi gerektiğini, murise ve davalı Akrota şirketi sorumlularına da kusur verilmesi gerektiğini, kusur raporları arasında çelişki bulunduğunu ileri sürmüştür.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dosya kapsamından SGK başmüfettişi tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen … tarihli inceleme raporunda 30/11/2015 tarihli iş kazasının meydana gelişinde davalı… Yapı İnş. Nak. Tar. Hırd. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %70, diğer davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise %30 oranında kusurlu olduklarının belirtildiği, mahkemenin hükmüne esas aldığı …tarihli bilirkişi kusur raporunda da benzer şekilde kazalının kusursuz olduğu, davalı … Yapı İnş. Nak. Tar. Hırd. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %70, diğer davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %30 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, aynı olaydan kaynaklanan rücuan tazminat dava dosyasının …. İş Mahkemesi’nin …Esas sayılı dava dosyasında karara bağlandığı, henüz kanun yolu aşamasında olan anılan dosyada itibar edilen kusur oranlarının da eldeki temyiz incelemesine konu dava dosyası ile aynı yönde olduğu, buna karşılık …. Asliye Ceza Mahkemesi’nin … Esas sayılı dava dosyasında davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin şantiye şefi…’in, … Yapı İnş. Nak. Tar. Hırd. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tek pay sahibi ve müdürü Yusuf’un ve … şirketi müdürü Yusuf’un kardeşi ve aynı zamanda şirket çalışanı olan Mehmet’in sanık olarak yargılandıkları, yargılama neticesinde Muris’in tali, Yusuf’un asli, Habeş’in tali, Mahmet’in tali kusurlu oldukları kabul edilerek sanıkların tamamı hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin istinaf istemlerini reddetmesi sonucunda mahkumiyet hükümlerinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının veya hak sahiplerinin kazanç kaybının hesaplanmasında kazalının kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.
Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller taktir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş rücuan tazminat ve ceza davaları varsa, rücuan tazminat davasında verilen kararın güçlü delil oluşturduğu hususu ile ceza davasında belirlenen maddi olguların bağlayıcı olacağı hususu da gözetilmek suretiyle sigortalı ile davalının ve varsa dava dışı kişilerin kusurlarının oran ve aidiyetleri konusunda rapor alınması gereklidir.
Buna göre; işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.
Somut olayda, ceza dava dosyası da celp edilmek suretiyle haklarında mahkumiyet kararı kesinleşmiş olan gerçek kişilerin kusur durumlarını da içerecek biçimde kusur raporu alınıp varsa çelişkiler giderildikten ve denetlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, ceza dava dosyasının celp edilmesinden sonra dosyanın iş kazasının gerçekleştiği alanda uzman İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlarından oluşturulacak heyete tevdi ederek, kusurun oran ve aidiyetini yukarıda açıklanan hususları göz önüne alıp, varsa çelişkileri de giderecek şekilde belirlemek, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi durumunda hükme esas alınan 17/01/2019 havale tarihli ek hesap raporundaki bilinen(iskontosuz) ve bilinmeyen(iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmemesi gerektiğini dikkate almak ve usuli kazanılmış hakları da gözeterek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O hâlde, davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılmalı, ilk derece mahkemesi kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi kararının 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, davalı avukatı yararına takdir edilen 3.050,00 TL. duruşma Avukatlık parasının davacılara yükletilmesine, temyiz eden davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalı … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16/11/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.