YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/8968
KARAR NO : 2021/13395
KARAR TARİHİ : 03.11.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No : 2018/1640-2020/836

İlk Derece
Mahkemesi : … 1.İş Mahkemesi
No : 2013/771-2018/248

Dava, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, 2008/12-2011/10 aylarına ait prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisine ait ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı kurum vekili, davaya konu ödeme emirlerinin 05.11.2013 tarihinde tebliğ edildiği nazara alınarak, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olması halinde, hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, ödeme emrine konu olan borçların Kurum denetim elemanı raporuna istinaden tahakkuk ettirilmiş olup, itirazın reddinden itibaren bir aylık yasal süre içerisinde dava açılmadığından ve kesinleştiğinden, davanın esasına ilişkin inceleme yapılmasına mahal bulunmadığını” ileri sürerek, davanın reddi ile 6183 sayılı Yasanın 58.maddesi gereğince %10 zammın karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
“Davanın reddine” karar verilmiştir.

B-BAM KARARI
“… 1. İş Mahkemesi’nden verilen 16/05/2018 tarih, 2013/771 Esas ve 2018/248 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı vekili, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dosyanın tetkikinde; davalı kurum denetmeni tarafından düzenlenen raporlarla, 1336741 sicil numaralı işyerinde raporda adı geçen sigortalılarla ilgili olarak 2008/12- 2011/3 aylarına ait sigortalı işe giriş bildirgesi, sigortalı işten ayrılış bildirgesi ve ek aylık prim ve hizmet belgeleri düzenlenmesi gerektiğinin tespit edildiği, bu tespit üzerine davacıya gönderilen 22.04.2011 tarih ve 8187995 sayılı yazıyla sigortalılarla ilgili ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi gerektiği aksi takdirde resen düzenleneceğinin bildirildiği, talep edilen prim belgelerinin verilmemesi üzerine 10.381,50 TL ve 81.254,50 TL tutarında iki adet idari para cezası düzenlendiği, davacının 10.05.2011 tarihli dilekçeyle kurum işlemine itiraz edildiği, Ünite Komisyon kararı ile “2008/12-2010/11 devresinde sigortalı işe giriş bildirgesi verilmeyen toplam 27 sigortalıya ait işe giriş bildirgeleri, toplam 13 sigortalı ile ilgili sigortalı işten ayrılış bildirgeleri ve 2008/12-2010/11 dönemlerine ait ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgeleri için toplam 81.254,50 T idari para cezası, 01.03.2011 işe giriş tarihli Naziktar Korkmaz’a ait işe giriş bildirgesi, 04.01.2011 tarihinde işten ayrılan Müjdat Şakar ile ilgili sigortalı işten ayrılış bildirgesi ve 2010/12-2011/3 ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgeleri için toplam 10.381,50 TL idari para cezası ile söz konusu idari para cezalarına konu prim belgelerinin 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi gereğince işverenden istenmesi, belgelerin yasal sürede verilmemiş olması nedeniyle idari para cezalarının aynı Kanun’un 102. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği, talep edilen prim belgelerinin verilmemesi” gerekçesi ile itirazın reddine karar verildiği, idari para cezasının iptali için … 4. İdare Mahkemesi’nin E.2011/1534 sayılı dosyası üzerinden dava açılmış; diğer taraftan eldeki dava ile ödeme emirlerinin iptali talep edilmiştir.
Mahkemece, Ünite İtiraz Komisyonunun ret kararına karşın yetkili İş Mahkemesinde dava açılmadığı gibi, Kurumca resen ek prim tahakkuku yazısı ile istenilen 2008/13 ila 2011/03 aylarına ilişkin aylık prim hizmet belgelerinin işverence tanzim edilerek Kuruma verildiği belirtilerek davanın re’sen tahakkuk ettirilen primlerin iptali amacına yönelik olup, idari para cezalarının iptal edilmiş olması ve buna dair davanın halen Danıştay’da görülmesinin uyuşmazlık konusu primlerin ödenmemesini gerektirmeyeceğinden, buna göre, 6183 sayılı Kanunun 58. maddesine istinaden davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece karara dayanak olarak gösterilen 5510 sayılı Kanun’un 86/7. maddesinde; “(Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./50. mad) Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir.” hükmü yer almaktadır.
Eldeki davada, resen prim tahakkuku işleminin yapılmadığının anlaşılması karşısında 5510 sayılı Kanun’un 86/7. maddesi kapsamında işletilmesi gereken bir prosedür bulunmadığı, davacının talebinin ödeme emrinin iptaline yönelik olduğu, davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmakla; bu kapsamda işin esasına girilerek ve ek prim belgesi verilip verilmemesinin gerekip gerekmediği de araştırılarak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek, bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.11.2021 gününde karar verildi.