YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12103
KARAR NO : 2021/16244
KARAR TARİHİ : 20.12.2021
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma kararına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
İnceleme konusu dosyada; davacı, 05.08.2006-31.03.2011 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde aylık net 700 TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiş; davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine 21 Hukuk Dairesinin 2016/1147 Esas sayılı ilamıyla, “tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiği, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ,işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihten önce de faal olup olmadığını araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek” gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonrasında davanın kısmen kabulüne, davacının davacının …’a ait 1149886 sicil numaralı iş yerinde;22.12.2006-05.07.2007 tarihleri arasında ve …Deri Tekstil Ürünleri Gıda Turizm ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli 1159506 sicil numaralı iş yerinde 06.07.2007-31.03.2011 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, Mahkemenin bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar.
Somut olayda, uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıkça ihtilaflı dönemde kayıtlı bordro tanıklarının resen saptanarak dinlenilmesi ifade edildiği halde, bozma gerekçesi yerine getirilmeden komşu işyeri tanıklarının beyanlarına dayalı olarak hüküm kurulması isabetsizdir. Nitekim, fiili çalışmanın tespiti amacıyla yapılacak araştırmada, öncelikle tespiti istenen dönemde bordrolarda kayıtlı sigortalıların dinlenilmesi ,bunlara ulaşılamaması veya beyanlarının hüküm kurmaya yeterli görülmemesi halinde komşu işyeri çalışanları ve işverenlerinin araştırılması gerektiği gözetilmelidir. Bu itibarla, kabule konu dönemde bordroda kayıtlı çalışanlardan, mahkemece kanaat edinmeye yetecek kadarı resen tanık sıfatıyla dinlenilmeli, ayrıca Kurumdan,belediye başkanlığından, vergi dairesinden davalı işyerine komşu ve o dönemde faal olan işyerlerinin kayıtlı çalışanları ve işverenleri tespit edilerek beyanları alınmalı,bunların hizmet cetvelleri,vergi kayıtları dosya içerisine alınarak bu nitelikleri denetlenmeli, tanık beyanları arasındaki çelişki giderilerek elde edilecek sonuca göre tüm dosya kapsamı değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,
20/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.