YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12281
KARAR NO : 2023/620
KARAR TARİHİ : 24.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/953 E., 2021/1585 K.
vekili Avukat …
2- … Sigorta A.Ş. vekili Avukat …
İHBAR OLUNANLAR : 1- …
2- … Temizlik İnş. Med. Tur. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.
DAVA TARİHİ : 31.01.2012
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/800 E., 2019/171 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı ve davalı … Belediyesi vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı … Belediyesi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı … Belediyesi vekili tarafından temyiz edildiği; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının 02.10.2011 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 10.000,00 TL maddi, 60.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 31.10.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davalı … Oyak Sigorta A.Ş. yönünden toplam 111.496,00 TL’ ye çıkarmıştır.
II. CEVAP
1.Davalı … Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet itirazında bulunarak duklarını, davalı belediyesinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kusurun tamamen kazazede işçide olduğunu savunmuştur.
2.Davalı …Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen aracın davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere teminat limiti ile sınırlı olduğunu, davacıdan istenen eksik evrakların şirkete ibraz edilmediğini, dolayısıyla herhangi bir hesaplama ve inceleme yapılamadığını savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
1-Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile;
a)Maddi tazminat yönünden;
101.439,16 TL maddi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınıp, davacıya verilmesine, (davalı belediyenin dava dilekçesindeki 10.000 TL sınırlı sorumlu olduğu ve faizin 02/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı … yönünden 101.439,16 TL’nin dava tarihi olan 31.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte)
b)Manevi Tazminat Yönünden;
Davalı … yönünden manevi tazminat talebinin reddine,
28.000 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 31.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Belediyeden alınıp, davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı … Belediyesi vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Manevi tazminat yönünden verilen kısmen ret kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
2.Davalı … Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; İş kazası nedeni ile meydana gelen zararın oluşumunda davalı belediyeye kusur isnat edilemeyeceğini, davalı … bakımından husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı … Başkanlığının kendi asıl işlerinden olan hizmet alım konusu işleri Park ve Bahçeler Şube Müdürlüğünce ihale ile bir şirkete vermesinin onu asıl işverenlik sıfatından ve bunun doğal neticesi olarak da sorumluluktan kurtarmayacağını, bu durumda kendine ait işi bir başkasına yaptıran kişi ya da kurum alt işverenin (taşeronun) ve bu alt işverenin istihdamlarının kusurlarından onun ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağını, mahkemece bu maddi ve hukuki olgular karşısında davalı … Başkanlığının asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiğini, mahkemece alınan kusur raporu ile olayın iş kazası olduğu, kusur aidiyet ve oranlarının bilirkişi raporu ile tespit olunduğu, tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, işgöremezlik oranı, olay tarihi, olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklanması, davacının yaşı, olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu, ancak takdir edilen manevi tazminat miktarının az olduğu, anılan ölçütlere göre davacı için 50.000 TL manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olacağı gerekçesiyle;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nun 353/1-b-2. maddesi gereğince yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere;
2- Davanın kısmen kabulü ile;
a- Maddi Tazminat Yönünden;
101.439,16 TL maddi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınıp, davacıya verilmesine, (davalı belediyenin dava dilekçesindeki 10.000 TL sınırlı sorumlu olduğu ve faizin 02/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı … yönünden 101.439,16 TL’nin dava tarihi olan 31.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte)
b- Manevi Tazminat Yönünden;
Davalı …Ş. yönünden manevi tazminat talebinin reddine,
50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 31.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Belediyeden alınıp, davacıya verilmesine,
karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş kazası nedeni ile meydana gelen zararın oluşumunda davalı belediyeye kusur isnat edilemeyeceğini, davalı … bakımından husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
C.A. Davalı … Belediyesi vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 20.07.2016 tarihinden itibaren uygulanan 8 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre, “Bölge Adliye Mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri beşbin lirayı geçen davalar hakkındaki nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” Bu fıkradaki “beşbin” ibaresi 6763 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi ile “kırk bin Türk Lirası” şeklinde değiştirilmiştir.
Mülga 5521 sayılı Kanunun, 6763 sayılı Kanun 5 inci maddesi ile değişik beşinci fıkrasına göre parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı öngörülmüştür.
25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8 inci maddesinde “temyiz edilemeyen kararlar” sayılmış ancak miktar itibariyle kesinliğe bu maddede yer verilmemiş, 7/3 üncü maddede, 6100 sayılı HMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümlerinin, iş mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararların temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HMK Ek madde 1 hükmüne göre de, 362 inci maddedeki parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.
HMK 362/2 inci maddesine göre “Birinci fıkranın (a) bendindeki kararlarda alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kırk bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması hâlinde, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kırk bin Türk Lirasını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Ancak, karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir.”
HMK 366 ıncı maddenin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 346 ıncı madde uyarınca, temyiz dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme temyiz dilekçesinin reddine karar verir. Ancak temyiz edilen karar kesin olduğu halde bu konuda inceleme yapılıp karar verilmeksizin dosya Yargıtay’a gönderilmiş ise, 01.06.1990 tarih, 1989/3 E. – 1990/4 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı gereğince dosyanın mahalline çevrilmesine gerek olmaksızın Yargıtay tarafından temyiz talebinin reddine karar verebilecektir.
Yukarıda belirtildiği şekilde, iş mahkemelerinin kararlarının istinaf incelemesi sonucu Bölge adliye mahkemelerince verilen kararlarda karar tarihine göre kesinlik sınırı: 20.07.2016 – 01.12.2016 tarihleri arasında 5.000,00 TL; 02.12.2016 tarihi sonrası için 40.000,00 TL; 01.01.2017 sonrası için 41.530,00 TL ve 01.01.2018 tarihi sonrası için 47.530,00 TL; 01.01.2019 tarihi sonrası için 58.800,00 TL, 01.01.2020 tarihi arası için 72.07000 TL, 01.01.2021 tarihi sonrası için 78.630,00 TL, 01.01.2022 tarihi sonrası için 107.090,00 TL’dir.
Bu tür davalarda, 6100 sayılı HMK’nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, temyize konu tutarın yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla davalı … Belediyesi vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
C.B. Davalı … Belediyesi vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı … Belediyesivekilince temyiz sebebi olarak ileri sürülen sebeplerin aynı zamanda istinaf sebebi olarak daha evvelce ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde açıklandığı şekilde incelenerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği bu yönle Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin de yerinde olduğu dikkate alındığında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı … Belediyesi vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,
2. Davalı … Belediyesi vekilinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin (sorumlu olduğu oranda) temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…