YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12675
KARAR NO : 2023/2452
KARAR TARİHİ : 14.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/403 E., 2021/1519 K.
DAVA TARİHİ : 05.05.2014
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/688 E., 2019/199 K.
Taraflar arasındaki eksik hesaplanarak ödendiği iddiası ile ölüm aylığı miktarının yeniden belirlenmesi ve aylığından yapılan kesintilerin davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşinden dolayı Kurumdan %70 aylık bağlama oranı üzerinden emekli maaşı aldığını, Kurum tarafından emekli maaşının kesildiğini, yapılan araştırmada davacının emekli maaşından uzunca bir süre kömür yardımı kesintisi adı altında kesintilerin yapıldığını, yine ilgili görevlilerin davacının maaşından değişik adlar altında başka kesintilerinde yapıldığını bildirdiğini, ancak davacının davalı Kurumdan herhangi bir şekilde kömür yardımı almadığını, davacının banka hesabından en son 18.04.2014 tarihinde yaklaşık 550,00 TL emekli maaşı aldığını ileri sürerek davacıya ilk maaş bağlanma tarihinden itibaren aksi takdirde 10 yılda davacıın alması gerektiği emekli maaşı ile davalı Kurum tarafından banka hesabına ödenen emekli maaşlarının miktarlarının tespitine, Kurum tarafından almakta olduğu emekli dul maaşından yapılan hukuka aykırı kesintinin kaldırılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğunu aylığında herhangi bir hatanın bulunmadığını, zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının eşi olan … in 06.01.1998 tarihinde vefat ettiği, davacıya eşinden dolayı 01.12.1998 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 12 nci derecenin 1 inci kademesinden %70 aylık bağlama oranı ile aylık bağlandığı, davacının Türkiye İşçi Emeklileri Derneğine 01.10.2002 tarihinde üye giriş belgesiyle üye olduğu, belge altında derneğe aidat ödeneceği ve aidatın maaşından kesilmesine muafakat verdiği, alınan kriminal raporunda imzanın davacıya ait olmadığının belirtildiği, dosyaya gelen davacının aylıklarından yapılan kesintilerle ilgili belgelerle davacının aylığından ilaç muayene kesintileri dışında 2002/5 ve 10 uncu aylar arası 99,66 TL kesinti olmak üzere 6 defa da toplam 579,96 TL kredili kömür ücreti kesintisinin yapıldığı ve bu kesintinin Türk Emekliler Derneği … Şıbesine ödendiği, yine davacının aylığından dernek üyeliği adı altında kesintilerin yapıldığı ilgili dernekten gelen yazıda davacının dernek üyesi olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı her ne kadar ilk maaş bağlama tarihinden itibaren davacının alması gereken emekli maaşının tespitini tespitini talep etmiş ise de, farklı bilirkişilerden alınan raporlarda davacıya Kurum tarafından bağlanan ölüm aylığında herhangi bir eksiklik bulunmadığı aylığın yasal mevzuata uygun olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Tüm bu nedenlerle davacıya bağlanan ölüm aylığında herhanbgi bir hata bulunmadığı dolayısıyla Kurum işlemi yerinde görüldüğünden davanın reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı dava dilekçesinde maaşından yapılan haksız kesintilerin iadesini de talep etmiş ise de; kesintinin Türkiye İşçi Emeklileri Derneğinin üyelik aidatı kesintisi olduğunun tespit edilmesi üzerine derneğin davaya dahil edildiği, 12.03.2019 tarihli celse de dernek yönünden davanın tefrik edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece davacının maaşından yersiz yapıldığı iddia edilen kesintiler yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedildiği, alınan denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarından kurum tarafından bağlanan aylık hesabının doğru olduğu, davacıya eksik ödenen aylık bulunmadığı belirlenmiş olduğundan davanın bu yönden reddedilmesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili kurum işlemlerinde hata olduğunu, SGK’nın müvekkilin imzasını hiçbir şekilde kontrol etmeden, çıplak gözle dahi sahte olduğu anlaşılabilen bir üyelik belgesine istinaden müvekkilin emeklilik aylığından kesintiler yapmış olduğunu, netice itibariyle müvekkilin onayını yahut bilgisi olmadan bu kesintileri gerçekleştirilmiş ve böylelikle müvekkilin haklarını korurken göstermesi gereken asgari özen yükümlülüğünü ihlal etmiş ve onun hak kaybına uğramasına sebep olduğunu, kesintinin davalı kurumda kalmayıp dahili davalı olan Türkiye İşçi Emeklileri Derneği’ne gönderilmiş olması, müvekkilin uğramış olduğu mağduriyette davalı kurumun herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlamına gelmeyeceğini, müvekkilin uğradığı zarardan gerek davalı kurum, gerekse dahili davalı Türkiye İşçi Emeklileri Derneği müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya bağlanan aylığın eksik ödenip ödenmediği hususu ile aylığından yapılan kesintilerin davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle davacının aylığından yapılan kömür kesintilerinin davalı Kurum uhdesinde kalmadığının anlaşılması karşısında, usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…