YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/2015
KARAR NO : 2021/12379
KARAR TARİHİ : 18.10.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi

Dava, 14.4.2011-30.04.2011 tarihleri arasında iptal edilen sigortalı çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti istemine ilişkindir
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi kararının fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili, davacının 14.4.2011-30.04.2011 tarihleri arasında iptal edilen sigortalı çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davacı asil, 17/10/2018 tarihli duruşmada alınan beyanında, “davalıya ait Veysel Karani’deki 2-3 katlı binanın alt kattaki koltuk talaş temizleme işinde çalıştığını, ayrıca iptal edilen 17 günlük sürede davalının Küçükbalıklı’daki koltuk temizleme ile ilgili işyerinde çalıştığını” ifade etmiştir.
II-CEVAP:
Davalı …, davaya cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada alınan beyanında dava konusu dönemde Küçükbalıklı ve Veysel Karani’de koltuk işi olduğunu, davacının bu şekilde birkaç yerdeki işyerlerinde nerede boşluk olursa orada olmak üzere çalıştğını, kaç gün çalıştığını hatırlamadığını beyan etmiştir.
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, “Tanıkların işyeri adresi, işveren-patron isimleri, yapılan işle ilgili işyerine getirilip, götürülme şekli, ücretlerin ödenme ödenmeme durumu ve şekline ilişkin beyanları içerik itibariyle …adresindeki işyerinde davalının …ile aralarındaki sözleşmeye istinaden koltuk imalatı işyerinin temizlik vs. işlerinde taşeron olarak işin yapımını sağladığı, davacının da davalıya ait bu işlerin yapımında uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalıştığını ortaya koyar nitelikte bulunmuştur. Bu hal itibariyle her ne kadar kurum denetim raporu ile davacının bahse konu işyerinden bildirilen 2011 dönemindeki 17 günlük hizmetinin fiili çalışmaya dayanmadığı tespit edilmiş ise de; yargılama sırasında dinlenen tanıkların beyanları, işyerinin dönemde faaliyeti, tanıkların işyerinin faaliyetine ilişkin somut beyanları karşısında bahse konu denetim raporunun yetersiz ve eksik incelemeye dayandığı kabul edilerek, kurumun hizmet iptali ile giderek aylık kesme ve ödenmiş aylıkların geri iadesine yönelik işlemlerinin iptali gerektiği, davacının iptal edilen 14.04.2011-30.04.2011 tarihleri arasındaki 17 günlük hizmetinin gerçek ve fiili çalışmaya dayandığının tespiti gerektiği” gerekçesiyle davanın kabulüyle, davacının 2011 yılı nisan ayı içerisinde toplam 17 gün iptal edilen sigortalılıklarına dair kurum işleminin iptaline, davalı işyerinde 14/04/2011- 30/04/2011 tarihler arasında aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, “özellikle davacı ile aynı dönemde birlikte çalıştıkları anlaşılan tanıklar … ve …’ın, davacının, dava konusu dönemde davalı işyerinde fiili olarak çalıştığını doğrulamaları; dinlenen diğer tanıkların yapılan işe, işyerlerine getirilip-götürülme şekillerine, ücretlerinin nasıl ödendiğine ilişkin olarak davacının iddialarını teyit edici nitelikteki beyanları; dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ilk derece mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının, Kurumca fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle adına yapılan bildirimleri iptal ettiği dava konusu dönemde; davalı ile dava dışı … arasında düzenlenen 30/06/2010 tarihli temizlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin taşeronluk sözleşmesi kapsamında Küçükbalıklı adresindeki koltuk imalatı yapılan işyerinin temizlik vs. işlerinde fiili olarak çalıştığının kanıtlandığı anlaşıldığı” gerekçesiyle fer’i müdahil Kurumun istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Fer’i müdahil Kurum vekili, denetim raporunda işyerine fatura düzenleyen işyerlerinin işe başlama tarihinden itibaren tüm faturalarının herhangi bir mal karşılığı olmadan düzenlendiği ve sahte fatura olduğu vergi dairesi yazısı ile tespit edildiğini, işyerinin ekonomik faaliyette bulunacak sermaye, araç ve gereçlerinin de bulunmadığını, davalının…’daki karşılıklı 2 ayrı işyerine 2010’u yıllarda tahminen 30.000-35.000-TL civarında elektrik faturası geldiğini beyan ettiğini, ancak söz konusu yerdeki elektrik aboneliğinin üçüncü bir kişi adına olduğunu, kurumun davadaki sıfatı fer’i müdahil olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Eldeki davada, Kurum denetmeni tarafından düzenlenen 15.12.2017 tarih ve 2017/GE/1584 sayılı raporda; 1176205.016 sicil sayılı davalıya ait işyerinden 14/04/2011- 30/04/2011 tarihleri arasında davacı adına yapılan hizmet bildirimlerinin iptaline karar verildiği, davacının “davalıya ait Veysel Karani’deki 2-3 katlı binanın alt kattaki koltuk talaş temizleme işinde çalıştığını, ayrıca iptal edilen 17 günlük sürede davalının Küçükbalıklı’daki koltuk temizleme ile ilgili işyerinde çalıştığını” beyan ettiği, ….’daki …isimli işyerinde çalıştıklarını ifade eden tanıklardan …; patronunun … isimli kişi olduğunu, davacıyı tanığını, davacıyı işyerinde görüdüğünü, ancak tam hatırlayamadığını, … ve … ise; davacıyı tanımadıklarını, patronlarının … olduğunu beyan ettikleri, İlk derece mahkemesince, Küçükbalıklı adresindeki işyerinde davalının …. ile aralarındaki sözleşmeye istinaden koltuk imalatı işyerinin temizlik vs. işlerinde taşeron olarak işin yapımını sağladığı, davacının da davalıya ait bu işlerin yapımında uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulduğu anlaşılmakta ise de, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Dosya kapsamından, davalı tarafından, “…” adresinde ticarethanenin kiralanması için kiracı davalı ile kiraya veren … arasında 10.10.2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ibraz edildiği, 15.12.2017 tarihli denetim raporunda, davalı adına Vergi Dairesinde kayıtlı şube işyerinin adresinin “…/…” olduğu, şubede “plastik hammadde ve oto yedek imalatı ve toptan imalatı ve toptan satış” işleri ile iştigal edildiği, davalı … ile işveren…. arasında bir kısım tahmil, tahliye, zımparalama, istifleme ve temizlik işleri tanımlı işlerin yapımı için 01.07.2010-31.12.2011 tarihleri arası dönem için 30.06.2010 tarihinde imzalanan sözleşmenin ibraz edildiği, 15.12.2017 tarihli denetim raporunda “01.05.2014 tarih 2014/MA/012 sayılı denetmen raporu sonucunda, davalı işyerinden bildirimleri yapılan bazı kişilerin, …’a ait 116844-016 sicil numaralı işyerinde çalıştıkları tespit edildiğinden bu kişilerin denetime konu davalı işyerinden yapılan bildirimleri iptal edilerek … işyerine aktarımı yapıldığının” tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacının çalıştığını beyan ettiği … Mahallesi ve … Mahallesinde bulunan işyerleri kapsamında araştırma yapılmadan, 01.05.2014 tarih 2014/MA/012 sayılı denetmen raporu getirilmeden, davalının talep konusu dönemde yapılan bildirimlerin fiili ve gerçek bir çalışmaya dayalı olup olmadığı araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
Yapılacak iş, 01.05.2014 tarih 2014/MA/012 sayılı denetmen raporunu Kurumdan getirtmek, davacının çalıştığını beyan ettiği Veysel Karani Mahallesi ve Küçükbalıklı Mahallesinde bulunan işyerlerini tespit ederek, bu işyerlerine ait işyeri tescil dosyaları ve talep konusu döneme ait dönem bordrolarını celp etmek, bildirimin yapıldığı işyeri sahipleri, yetkili temsilcileri, bordrolara geçmiş ve fiilen çalıştığı tespit edilen çalışanların beyanını almak, ayrıca komşu işyeri işverenleri ve bordroda kayıtlı tanıkları belirlenip dinlenerek sonucuna göre çalışmanın fiili olup olmadığı hususunda tüm deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mah. …Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mah. … Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.