YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5211
KARAR NO : 2021/16448
KARAR TARİHİ : 22.12.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi

Dava, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi ….Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, davalı …’ e ait … Büfe’de 03/03/2014 tarihinde garson olarak çalışmaya başlayan davacının, 12/08/2014 tarihinde motosikletle sipariş teslimine giderken kaza geçirip yaralandığını, … İş Mahkemesinin 2015/44 E sayılı dosyasında işverene karşı maddi manevi tazminat davası açtıklarını belirterek davacının sigortalı olarak çalışırken, mesai saatleri içerisinde, işverene ait motosikletle geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca iş kazası olarak tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı … vekili, davacı …’ ın garson ve komi olarak çalıştığını,motor ehliyeti olmadığını, kazanın olduğu saatte davalının iş yerinde bulunmadığını,davacının babası olan aynı işyeri çalışanı Yavuz Hacıdoğan’ın telefonda oğlunun kapının önünde düştüğünü söylediğini, olayın iş saatleri dışında meydana geldiğini,davacının doğuştan gelen kemik hastalığı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı SGK vekili, yetki itirazında bulunarak davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne, 12/08/2014 tarihinde meydana gelen kazanın 5510 sayılı yasanın 13.maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davalı Kurum vekili, olayın iş kazası olmadığını, Kurum müfettişlerince düzenlenen raporların aksinin yazılı delille ispatlanacağını,Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı … vekili,… İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu, olayın iş kazası olmadığını, davacının doğuştan yaşadığı sağlık sorunları ile hastane ve SGK kayıtlarındaki beyanları dikkate alınmadan, bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı … vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı 13. maddesinde, iş kazasının tanımına ve koşullarına yer verilerek “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayın iş kazası olduğu belirtilmiştir.
Gerek uygulama ve gerek öğretide açıkça kabul edildiği ve madde metninden de anlaşıldığı üzere bu maddede sayılan haller örnekleme niteliğinde değil, sınırlayıcı niteliktedir. Bu hallerden birine girmeyen sigorta olayı iş kazası sayılamaz. Sayılan bu hallerin birlikte gerçekleşme koşulu bulunmayıp, herhangi birinin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir.
Eş söyleyişle, iş kazası hukuksal nitelikte bir olay olup, bu olayın yukarıda açıklanan yasa maddesinde sınırlandırılan ve belirtilen hallerden herhangi birinin oluşmasıyla ortaya çıkması gerekir.
İş kazasının unsurları üzerinde de kısaca durmak gerekirse, şöyle sıralanabilir; kazaya uğrayan 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmalı; bu sigortalı bir kazaya uğramalı ve uğranılan kaza 5510 sayılı Kanunun yukarıda ayrıntısı açıklanan 13. maddesinde sayılan hal ve durumlardan birinde meydana gelmeli; sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan bir olay biçiminde gerçekleşmeli; bu olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağı bulunmalıdır.
Yukarıda açıklanan mevzuat ve açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde,Davacı,davalıya ait …Büfe isimli iş yerinde garson olarak çalışırken, motosikletle sipariş teslimine giderken tek taraflı trafik kazası geçirdiğini belirterek bu kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiş,davalı işveren ise kazanın mesai saatleri içinde ve işin görülmesi sırasında meydana gelmediğini,aynı zamanda iş yerinde çalışan babasının kendisini arayarak davacının evinin önünde düştüğünü haber verdiğini belirterek olayın iş kazası olmadığını iddia ettiği kazaya ilişkin , Kurum tarafından düzenlenen 03.02.2016 tarihli inceleme raporunda,iş kazası olup olmadığı yönünde bir belirleme yapılamadığı,Rapor sonucunda, davacı tarafından davalı işverene karşı tazminat istemli açılan … 23. İş Mahkemesinin E.20215/44 esasa kayden görülen dava sonucuna göre Kurum tarafından işlem yapılması gerektiği kanaatine ulaşıldığı,söz konusu tazminat istemli davanın ise işbu davayı bekletici mesele yaptığı, dosya kapsamından görülmektedir.
Mahkemece,davacının 12.08.2014 tarihinde geçirdiği kazanın, “mesai saatleri içerisinde, işyerine ait bir işi işyerine ait bir araç ile yaparken’ meydana geldiği” gerekçesiyle iş kazası olarak değerlendirilmek suretiyle davanın kabulüne dair kararı ise eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Davacıya ait 12.08.2014 tarihli … Devlet Hastanesi acil polikliniğindeki tedavi kaydında ön tanı olarak “düşme,tanımlanmamış” olarak belirtildiği,öte yandan Kurum inceleme raporunda beyanı alınan aynı işyerinde usta/açı olarak çalıştığını belirten …’in ifadesinde ehliyetli olmamasına ve garson olarak çalışmasına rağmen davacının işlerin yoğun olduğu zamanlarda motorla sipariş teslimine çıktığı,olay günü saat 14:00-01:00 arası çalıştığı için kendisinin işyerinde olmadığını,olayın sabah saatlerinde meydana geldiğinin aynı işyeri çalışanı davacının babası …’ın aramasıyla öğrendiğini beyan ettiği,aynı raporda beyanı alınan davacının babası …’ın, olay günü saat 11:00 da telefonla gelen sipariş üzerine oğlu davacının Bayrampaşa cezaevi yakınlarındaki bir dükkana gelen siparişi motorla teslim edip dönüş yolunda kazanın meydana geldiğinin haberinin geldiğini,o esnada işyerine gelen davalıya bunu söylemesi üzerine davalının olay yerine giderek davacıyı … Devlet Hastanesine götürdüğünü,olay günü oğlunun mesaiye saat 10:00 da başladığını beyan ettiği,
… 23. İş Mahkemesinin E.2015/44 esasa kayden görülen tazminat davası kapsamında dinlenen işyeri çalışanı …’in yukarıda belirtilen müfettiş raporundaki beyanına benzer beyanlarına ilave olarak işyerinde sipariş dağıtan motorlu kuryelerin … isimli çalışanların olduğu,garson olarak davacının yanı sıra,yine soy isimlerini belirtmediği Hüseyin ve Hande isimli kişilerin olduğu,aşçıların ise kendisi,davacının babası … isminde kişilerin olduğu yönünde beyanda bulunduğu, ancak Mahkemece bu kişilerin belirlenerek tanık olarak dinlenmediği öte yandan davacının hangi plakalı motosikleti kullanırken kazaya uğradığı,motosikletin kime ait olduğu ve hangi amaçla kullandığı belirlenmeli, davacının gittiğini belirttiği sipariş adresi bilgilerine ilişkin işyerinde bir kaydın olup olmadığı işverene de sorulmak varsa bu konuda ibraz edilecek belgelere göre değerlendirilmek suretiyle irdelenmeli, işyerinin sipariş teslimine yönelik olarak araç bulundurup bulundurmadığı,bulunduruyorsa sayısı,niteliği,plakaları,bu siparişlerin kimler tarafından teslim edildiği,işletmede içeride çalışanların,garson olarak çalıştığı belirtilen davacı da dahil olmak üzere,zaman zaman bu siparişlerin teslimi yönünde çalıştırılıp çalıştırılmadıkları hususu araştırılmalı,tüm bu konular hakkında,müfettiş raporunda da belirtilen ve işyeri çalışanı …’in tazminat dosyasında alınan beyanında belirttiği yukarıda isimleri anılan ve Mahkemece dinlenmeyen işyeri çalışanları da tanık sıfatıyla dinlenmeli,ayrıca komşu işyeri sahipleri ve bordrolu çalışanları usulünce tespit edilerek dinlenmeli,dosya içinde mevcut kaza nedeniyle davacıya ait tüm tedavi kayıtları,tazminat dosya kapsamında alınan tanık ifadeleri,müfettiş raporu ve yukarıda belirtilen hususlara ilişkin yapılacak araştırma sonucu toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulü yönünde hüküm kurulması isabetsizdir.
O hâlde, davalı … vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi … Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 22.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.