YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6455
KARAR NO : 2021/11510
KARAR TARİHİ : 04.10.2021
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği üzere davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, Fer’i Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı yasanın 79. ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 86. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada; davacı davalı iş yeri nezdinde 20.04.2008-14.07.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkeme davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işyerinde 20.04.2008-02.04.2012 tarihleri ve 23.04.2012-13.07.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının tespiti ile, 20.04.2008 tarihi itibariyle 18 yaşını doldurmadığından sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını dolduracağı 01.02.2010 tarihinden başlaması gerektiğinin tespitine, 03.04.2012-22.04.2012 tarihleri arasında ve 14.07.2014 tarihinde davalı işyerinde sigortalılığının yapıldığı anlaşılmakla, bu tarihlere ilişkin sigortalılığının tespiti talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Somut olayda; davanın kısmen kabulüne ilişkin karar Dairemizin 26.12.2018 tarihli ilamı ile davacının 22.04.2012-14.07.2014 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığına yönelik kabul kararının yerinde olduğu ancak 20.04.2008-22.04.2012 tarihleri arasındaki süre yönünden; davacının eğitimine devam edip etmediği, iş yerindeki çalışma şeklinin nasıl olduğunun tespit edilmesi, komşu iş yeri ve bordro tanıklarının dinlenilmesi, 506 sayılı yasanın 60/G maddesinin gözetilmesi gerektiği yönlerinden bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Somut dosyada dinlenen bazı tanıkların davacının babası ile birlikte çalıştığı, birlikte iki kümese baktıkları, davacı ve ailesinin işverenin kendilerine tahsis ettiği evde ikamet ettikleri, bazı tanıkların da işveren ile aile olarak anlaştıkları ancak ücreti bir kişinin aldığı yönünde beyanda bulundukları, tanık beyanları arasında çelişkiler bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece öncelikle iş yeri bordroları celp edilerek, taraflarca bildirilecek ve re’sen tespit edilecek bordro tanıkları dinlenilmeli, dosyadaki tanık beyanları arasındaki mevcut çelişkiler giderilmeli, böylece bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu hususlar, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, Fer’i Müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.