YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7122
KARAR NO : 2021/15259
KARAR TARİHİ : 01.12.2021

Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM :
Davacı vekili; davacının, … Kredi Bankası’nda 12.12.1986 tarihinde çalışmaya başladığını, BDDK’nın 06.07.2001 tarihli onayı ile 09.07.2001 tarihinden itibaren …Bankası A.Ş.’de çalışmaya devam ettiğini, 03.07.2001 tarihinde yayımlanan 4684 sayılı Kanun ile … Kredi Bankası’nın tasfiye haline girdiğini, davacının 30.01.1990 tarihinden itibaren Emekli Sandığı statüsünde, davalı … nezdinde çalışmalarına devam ettiğini ve halen … şubesinde çalıştığını beyanla 12.12.1986 tarihinden itibaren Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP:
Davalı …. vekili; davada hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkili bankanın pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının 12.12.1986 – 09.07.2001 tarihleri arasında müvekkili bankanın tüzel kişiliğinden ayrı ve farklı bir banka olan …. Kredi Bankası bünyesinde çalıştığını, müvekkili bankanın, davacının 9 Temmuz 2001 tarihinden önceki çalışmalarından ve bu çalışmalar, sırasındaki ilgili Kuruma bildirilen veya bildirilmeyen çalışma gün sayısından, primlerinden sorumlu olmadığını, davacının, müvekkili banka bünyesinde 9 Temmuz 2001 tarihinden itibaren geçen çalışma günlerinin Kuruma bildiriminin yapıldığını beyanla davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.
Fer’i müdahil Kurum vekili; davada 5 yıllık zamanaşımı süresinin söz konusu olduğunu, hizmet süresinin tespitine ilişkin davaların kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülerek çalışma iddiasının hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III.MAHKEME KARARI
A.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;“ davanın kabulü ile,
Davacının 12.12.1986-15.02.1990 tarihleri arasında davalı ….’de kesintisiz olarak ücretle çalıştığı ve çalıştığı döneme ait: 1988/1 dönem 120 gün, 1988/2 dönem 120 gün, 1989/1 dönem 120 gün, 1989/2 dönem 60 gün, 1990/2 dönem 15 gün olmak üzere toplam 435 günlük sigortalı çalışmasının bulunduğunun tespitine ve bu hizmetlerin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine,” karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İstinaf kanun yoluna başvuran fer’i müdahil Kurum vekili, davacının eksik hizmet bildirildiği iddia edilen dönemlere ilişkin yazılı herhangi bir delil ibraz edemediğini, dinlenen davacı tanıklarının çelişkili ifadeler verdiğini, dosyada hizmet akdine dayalı fiili çalışmayı ortaya koyacak nitelikteki belgelere yer verilmediğini, davacının çalışma iddiasının kesin bir şekilde ispatlanamadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
B.BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Bölge Adliye Mahkemesince, “… İş Mahkemesi’nin, 31.10.2018 tarihli, 2017/221 E., 2018/756 K. sayılı kararına yönelik fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verildi.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü nedenlerle, kararın bozulması talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dava hizmet tespiti istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 86/9. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Yukarıda açıklanan ilkelere göre mahkemece, yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmakla, öncelikle, dava konusu döneme ilişkin dönem bordroları feri müdahil kurumdan celbedilmeli, davacının çalıştığını iddia ettiği davalılara ait işyerine ilişkin işyeri sicil dosyası celp edilmek suretiyle işyerinin tescil ve kapsam durumu araştırılmalı, işyerine ait dönem bordroları, puantaj kayıtları, işe giriş ve çıkış belgeleri tamamıyla istenerek; bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalı ve bu beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmeli; yaptığı işe göre davacının görevlendirilmeleri açıklattırılmalı; dava konusu dönemde kurum tarafından işyeri hakkında denetim yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tutanak tanıkları dinlenilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi ….Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen İlk Derece Mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.