YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8306
KARAR NO : 2021/16565
KARAR TARİHİ : 23.12.2021

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi…. Hukuk Dairesi

Dava, 1479 sayılı yasa kapsamında bağkur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi…. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
…Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilin adına kayıtlı ticari araç ile servis taşımacılığı yaptığını, … sicil no ile Bağkur’lu olarak çalıştığını, bu çalışmalardan dolayı bağkur’lu kabul edilmesi ile davalı kurum tarafından borçlandırılması ile borcun miktarının belirlenmesi açısından davalı kuruma müracaat edilmiş fakat davalı kurum bu talebi red etmiş bulunduğunu, belirtilen tarihler arasında bağkurlu olarak çalışmış olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin 5510 sayılı yasa ve mülga 1479 sayılı Yasanın ilgili hükümleri gereği hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddi gerektiğini, davacının kuruma yazılı olarak müracaatının bulunmadığı ve bu hakkını da kullanmadığı dosyasının tetkikinden anlaşıldığı, ayrıca 619 sayılı KHK’nın ve sonrasında 4956 sayılı Kanun amiri hükmü gereği 04/10/2000 sonrası tesis edilen Meslek Odası ve Esnaf Sicil kayıtlarına göre 4-b tescili yapılmadığını, bu nedenle davacının dava dilekçesinde belirttiği tarihlerde Bağ-kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapılmasına imkan olmadığını, bu nedenlerle yasaya aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Dosyadaki yazılara,hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle 01.10.2018 öncesi bir tescil başvurusu veya pirim ödemesi yapılmamış olmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK ‘nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davacı vekili temyiz başvurusunda; Kurum işleminin hatalı olduğunu ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
22.10.2004 – 31.12.2008 tarihleri arasında vergi, 25.10.2004 – 10.10.2016 tarihleri arasında Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydı, 29.4.2010 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi uyarınca tescil kaydının 01/10/2008 olarak başlatıldığı, davacının vergi kaydının sone erdiği 31.12.2008 tarihinde sonlandırılması nedeniyle eldeki davanın açıldığı Mahkemece, vergi kaydının sonaermesi sebebiyle bağkur sigortalı olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine bam dairesince de esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, 1.10.2008 tarihi öncesi yönünden verilen karar isabetli ise de, 1.10.2008 tarihi sonrası dönem yönünden 5510 sayılı yasanın 4/b-2 maddesi kapsamında araştırılma yapılmaması hatalıdır.
5510 sayılı Yasanın sigortalı sayılanlar başlıklı 4. maddesinde, bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar, b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, sigortalı olacağı belirtilmiş olup Mahkemece, Vergi Dairesi Müdürlüğünden uyuşmazlık konusu 31.12.2008-10.10.2016 tarihleri arası davacın yaptığı faaliyetinin vergiden muaf olup olmadığının sorularak, vergiden muaf ise oda ve sicil kayıtları gözetilmek suretiyle kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığı usulüne uygun olarak araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 23.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.