YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8421
KARAR NO : 2021/16631
KARAR TARİHİ : 27.12.2021

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece uyulan bozma ilamından sonra yapılan yargılamada ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava, davacının 2002/Ekim ile 11.10.2004 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece kapatılan …. Hukuk Dairesinin her iki bozma ilamına da uyulmasına rağmen, bozma ilamlarının gereği yerine getirilmeyip talep aşılarak karar verilmiştir.
Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı).
Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. …, … Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 …, 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
Mahkemece uyulan bozma ilamlarının gerekleri yerine getirilerek, öncelikle davalı şirket ve aynı kampüs içerisinde oldukları beyan edilen diğer şirketlerin veya işverenlerin uyuşmazlık konusu döneme ait bordroları getirtilmeli, bu hususta gerekli görülürse davacının beyanları alınmalı, davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan bordro tanıklarından kanaat oluşturmaya yetecek kadar bordro tanığının bilgi ve görülerine başvurulmalı, davacı ana kumandada çalıştığını iddia ettiğinden ve 8 farklı tarihte davacının isminin ana kumandada geçtiği belirlendiğinden, işyerinin de bir basın yayın kuruluşu olduğu gözetilerek ana kumandaya ilişkin tüm kayıtlar 2002/Ekimden itibaren celbedilip üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, davacının çalışmalarının bu kayıtlarda görünüp görünmediği araştırılmalı, davacının açtığı işçilik alacakları dava dosyası celbedilerek bu dosyadaki raporlar incelenmeli, eksiklik varsa yeni rapor alınmalı, Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna veya ilgili devlet kurumlarına davacının çalışan olarak bildirilip bildirilmediği araştırılmalı oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Kabule göre de; davacının 2002/ekim ile 11.11.2004 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitini talep etmesine ve daha önce Yargıtayca bu konu bozma gerekçesi yapılmasına rağmen talep aşılarak 15.04.2002’den başlayarak davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 27.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.