YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8743
KARAR NO : 2021/16110
KARAR TARİHİ : 15.12.2021
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi
Davacı, davalıya ait işyerinde 01.04.1992 – 15.09.2010 tarihleri arası dönemde, her yıl yaz sezonunda (15 Nisan-15 Eylül) Kurum kayıtlarında gösterilmeyen ve eksik gösterilen hizmetlerinin tespiti isteminde bulunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemiz bozma kararı sonrası, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi’nce bozmaya uyularak verilen kararın feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Somut davada; davacı, davalı … işletmesinde teknik eleman olarak 01/06/1992 – 15/09/2010 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, bu çalışmalarının her yıl yaz sezonunda (15 Nisan – 15 Eylül) arasında geçtiğini, dava konusu dönem içinde işveren tarafından sigorta bildirimlerinin eksik yapıldığını belirterek eksik bildirilen günlerin tespitini talep etmiş, mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle yapılan araştırma neticesinde davacının davalı işveren Necati Demirbilek adına 2.8121.01.011002466.010.18-52 sicil numarasıyla tescilli, … unvanlı işyerinde, 15.04.1997-15.09.2010 tarihleri arası dönemde mevsimlik işçi olarak 2100 gün çalıştığı, çalışmasının 61 günlük kısmının bildirildiği, 2039 günlük kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiş ise de bozma ilamının gereğinin uygun şekilde yerine getirilmediği görülmüştür.
Mahkemece, davacının davalı işyerinde yaptığı işe ilişkin beyanı alınmış, davacı beyanında “…”ben ….’e ait otelde 1992 yılından 2010 yılına kadar süren dönemde 15 Nisan – 15 Eylül dönemini kapsar biçimde sezonluk olarak çalıştım. Ancak bu dönemdeki bir yılda banyoların büyütülmesi ve inşaata ilişkin yoğun işlerim olduğu için o yılın tümünde çalışmıştım. Ancak tüm yıl çalıştığım tarihi şimdi tam olarak hatırlayamıyorum. Ben işyerinde teknik eleman adı altında boya, inşaat, elektrik, sıhhi tesisat gibi her türlü işi yapmaktaydım. Bu kapsamda sezon başında otelin iç dış boyasını yapıp bunun temizlik işlerini de gerçekleştirmekteydim. Ayrıca ızgara için içerideki sistem uygun olmadığından dışarıya şömine yapımı, garsonlar için oda yapımı, depo inşaatı, kadın ve erkekler için ayrı ayrı duş alanının yapılması, hizmete sokulması gibi işleri de ben yaptım. Binaya su basan altı motorun bakımı, jeneratör bakımı gibi işler de hep benim üzerimde bulunmaktaydı. Temizlik kapsamında da belirttiğim gibi de yaptığım boya ve inşaat işlerinin artıklarının temizlenmesi aşamasında da ben çalışmaktaydım. Otelde teknik eleman olarak yalnızca ben çalışmaktaydım. Bir dönem brulör bakımı için …’dan usta geliyordu ancak daha sonra benim bu işe de yeterli olduğum görülünce işi ben üstlendim ve o usta da gelmedi. Zaten o usta da sezonda bir kez gelir bakım yapar giderdi. Ayrıca ben 70 odanın klimalarının elektrik hatlarını da çektim. Otel restoranı da çok dar olduğu için garsonlar birbirine çarpmaktaydı. Restoranın genişletme işini de ben yaptım. Otelimiz 3 kat ve 70 odadan oluşmaktaydı. Arkasında 600 metre bahçesi bulunmaktaydı. Bahçede önceleri hobi amaçlı yaptığım sebze yetiştiriciliğini işveren daha sonra mutfakta kullanım amacıyla kendisi fidan da sağlamak suretiyle sürdürmemi istemişti. Bu yönüyle de otele katkım oldu. Bana sorduğunuz işe giriş bildirgelerinin tarihleri konusunda benim bilgi vermem mümkün değildir. Bunlar işverenin tasarrufudur. Ancak çalıştığım dönemde ben belirttiğim sezonlarda çalıştığım gibi bir yıl da hiç evime gitmeden çalıştım. Ama işyerinde 21 çalışan bulunmasına rağmen sigortalı sayısının ne kadar olduğunu mahkemenizin incelemesini istiyorum. Ben belirttiğim çalışma dönemlerinde diğer çalışanlar gibi otelin 6 dönümlük bahçesi içerisinde yapılmış olan benim dışımda diğer garson ve işçilerin de kalması için tahsis edilmiş olan kısımda yatıp kalkardım. Tüm gün her tür iş için hazır bulunduğum gibi zaman zaman gece yarılarında dahi anahtar kaybedildi gibi gerekçelerle uyandırılır ortaya çıkan sorunları gidermem istenirdi. Bu nedenle çalıştığım sezonda tüm zamanımı işyerinde geçirirdim….” şeklinde beyanda bulunmuş olmakla birlikte, davacının yaptığını beyan ettiği işlerin niteliği,çeşitliliği de değerlendirilmek suretiyle hangisi ya da hangilerinin davacı tarafından yapılabilecek nitelikte olduğu,süresi, otelin büyüklük ve kapasitesi de değerlendirilmek suretiyle belirlenmelidir.
Öte yandan, bozma ilamında, otelin her yıl sezon başlangıcında faaliyete geçtiği ve sezon sonunda kapandığı tarihlerin ve otel çalışanları olarak kimlerin bildirildiğinin ilgili emniyet biriminden sorulması ile yine otel çalışanlarının bildirilmesi gereken başkaca kurum, kuruluş olması halinde bunlardan da dava konusu döneme ilişkin çalışan olarak bildirilenlerin isimlerin istenilmesi ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek toplanacak delillerin değerlendirilmesi belirtilmiş olmasına karşın Mahkemece, kimlik bildirim kanunu çerçevesinde otel çalışanlarının bilgileri istenilmesine karşın dava konusu döneminden sonraki bir dönemde otelin işletmeciliğini yaptığı anlaşılan Dilşad Bozyiğit adına verilmiş olan 11.06.2018 tarihli işyeri ruhsatı ile yine adı geçen işletmeci tarafından onaylanan 10.06.2019 tarihli çalışanlara ait kimlik bildirim belgelerinin dosya içine alındığı ancak davacının çalıştığı döneme ilişkin bir araştırmanın yapılmadığı,bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, ayrıca dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvellerinin dosya içine alınmamış olması nedeniyle de beyanlarının denetlenemediği görülmekle; Mahkemece, davacının dava konusu ettiği döneme ilişkin otel çalışanları olarak kimlerin bildirildiğinin ilgili emniyet biriminden sorulması ile yine otel çalışanlarının bildirilmesi gereken başkaca kurum, kuruluş olması halinde bunlardan da dava konusu döneme ilişkin çalışan olarak bildirilenlerin isimlerin istenilmesi,dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvellerinin dosya içine kazandırılması ile bu kapsamda toplanacak ve dosya içinde mevcut tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çalışmanın varlığı her türlü kuşkudan uzak, tereddütsüz saptanmalıdır.
O hâlde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.