YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10818
KARAR NO : 2022/12840
KARAR TARİHİ : 20.10.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait meskende 12.04.2005 tarihinden iş akdini haklı olarak feshettiği 31.12.2014 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, … Denetmeni tarafından 04.09.2014 tarihinde müvekkilinin davalıya ait konutta sigortasız çalıştığının tespit edildiğini belirterek 12.04.2005-31.12.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımının gerçekleştiğini, davacının müvekkili yanında 01.06.2014 tarihinde çalışmaya başladığını, 01.06.2014 tarihi öncesinde davacının sürekli çalışmasının bulunmadığını, 2006 yılından sonra bazı günlerde ev hizmetlerinde yardımcı olarak müvekkilinin evine geldiğini, haftada en fazla 1-2 gün, ayda en fazla 7 gün çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumca tesis edilen işlemlerin yasaya ve mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkeme “Davanın reddine, “dair karar vermiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
‘’Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine‘’ dair karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kargo teslimatları ile tanık beyanlarından müvekkilinin çalışmalarının ortaya çıktığını, mahkemenin değerlendirmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Mahkemece; davacı tarafından açılmış işçilik alacağı davası olmadığı, davacının kuruma bildirilenlerin dışında davalı iş yerinde ücretle ve sürekli çalıştığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine dair karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Eldeki davada; davalıya ait… sicil sayılı işyerinde yapılan yerel denetim ve inceleme sonucunda tanzim edilen 24.09.2014 tarihli ve … sayılı rapor ile davacının işyerinde 01.06.2014 tarihinden itibaren çalıştığı tespit edilmiştir. Tutanak her ne kadar yasal delil ise de bu tarihten önceki tarihlere ait davacıya ait davalının evinde teslimi yapılan kargo fişleri bulunduğu dikkate alınarak bu teslim fişlerinin tamamının temin edilerek davacının çalışmasının araştırılması gerekmektedir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak, ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.