YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10918
KARAR NO : 2022/13722
KARAR TARİHİ : 07.11.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, davacının 01.01.2001-31.12.2009 arası kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı SGKB vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Sarıyaprak Belediyesi kapandığından Adıyaman İl Özel İdare Müdürlüğü’nün davaya dahil edildiği ve dahili davalı … İdare Müdürlüğü’nün vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davacının davasının kısmen kabulü ile; 17.09.2003 ile 16.03.2009 tarihleri arasında kuruma yapılan bildirim haricinde 1561 gün daha hizmet aktine dayalı olarak günün asgari ücreti ile davacının hizmetinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“Davalılar vekillerinin Besni 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 12.12.2017 tarih ve 2014/367 Esas – 2017/219 sayılı kararına yönelik istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalılar vekilleri; hak düşürücü sürenin geçtiği, davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. maddesinin 2. fıkrasında; “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Mahkemece verilen hükümde, kabule konu 1341 günlük hizmetin hangi dönemlerde geçtiği belirlenmeksizin, infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
2- Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri kamu işyeri olup bu tür kamu kurumlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Bu nedenle, kapatılan belediyeye ait resmi kayıt ve belgeler getirtilmeli, belediyenin muhasebecisi, müdürleri, davacının çalıştığı birimin şef amir ve bordrolu tanıkları dinlenerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.
3- Husumet konusu, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 116. maddesinde yer alan ilk itirazlardan olmadığından, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.
HMK.nın “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124. maddesinde, bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra, ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği istemini kabul edebileceği açıklanmıştır.
Davaya konu somut olayda, davacının çalışmalarının belediye nezdinde mi, yoksa belediyeden ihale alan taşeron şirketler nezdinde mi geçtiği araştırılmaksızın karar verilmesi isabetsizdir.
Mahkemece yapılacak belirleme sonucu hizmetin taşeron şirketlerde geçtiğinin anlaşılması halinde, bu durum taşeronların da hak alanını ilgilendirdiğinden, HMK’nun 124. maddesi kapsamında bu taşeronlara da yöntemince husumet yöneltilerek bu davalıların da göstereceği deliller toplanmalı, bu kapsamda belediyeden sözleşme, puantaj, ücret bordroları, işe giriş çıkış belgeleri celbedilip tüm kanıtlar toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme ile oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının reddine dair kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak, ilk derece mahkemesince verilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.