YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11103
KARAR NO : 2022/15769
KARAR TARİHİ : 12.12.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1996 yılında davalılardan … Kurumunun açmış olduğu yarışmayı kazandığını ve 12 Mart 1997 yılından 30.06.2007 tarihine kadar davalı Kurum … … Müdürlüğünde saz sanatçısı olarak çalıştığını, müvekkilinin 1997 yılından 2012 yılına kadar aralıksız olarak … nin proğramlarında çalıştığını çalışmasının davalı … tarafından müvekkilinin banka hesabına yatırılan aylık ücretten anlaşılacağını, ancak müvekkilinin … deki çalışmasının aralıksız bugüne kadar sürmesine rağmen dava konusu bu süreler itibariyle davalı Kurumca sigortasının yaptırılmadığını fark ettiğini beyanla, müvekkilinin 12.03.1997-30.06.2007 tarihleri arasında davalı … … Müdürlüğünde çalıştığının tespiti karar verilmesini talep etmiş, 23.06.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkilinin hizmet süresine ilişkin taleplerinin 12.03.1997-25.05.2009 tarihleri arasına ilişkin olduğunu beyanla müvekkilinin 12.03.1997-25.05.2009 tarihleri arasında davalı … … Müdürlüğünde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP
Davalılar … Gn. Md. ve … Bşk. vekilleri davanın reddini talep etmişlerdir.
III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davanın kabulü ile Davacının davalı işyerinde kuruma bildirilen süreler hariç 12/03/1997-25/05/2009 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“Davalı Kurum vekilinin ve davalı … … Müdürlüğü vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davalı … Bşk. vekili, ıslah yapılamayacağı, davacının başka işyerlerinde çalışmaları bulunduğu, taleplerin hak düşürücü süreye uğradığı, kurumun feri müdahil olarak davada yer alması gerektiği, davalı … Gn. Md. vekili, davacının istisna akdiyle kısmi süreli çalıştığı, yasalar gereği kurumun davacıyı işçi olarak çalıştırmasının mümkün olmadığı, ıslah öncesi talebin hak düşürücü süreye uğradığı, davanın ispatlanamadığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Mahkemece toplanan deliller hüküm kurmaya elverişli olmayıp eksik inceleme ve araştırmayla karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, davacının 10.07.2007 ile 11.06.2010 tarihleri arasında iki farklı işverenden tam süreli bildirimlerinin bulunduğu, ancak aynı dönemde davacıya … tarafından ödemeler yapıldığı, ancak bildirim yapan işverenler ile … arasındaki ilişkinin ortaya konulmadığı çakışan çalışmalarla ilgili gerekli araştırmalar yapılmaksızın eksik araştırmayla karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece davacıya davası açıklattırılarak, bu dönemler yönünden çalışma şekli belirlenmeli, … tarafından yapılan ödemelerin ne amaçla yapıldığı açıklığa kavuşturulmalı, çalışmayı bilebilecek durumdaki tanıklar dinlenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.