YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11478
KARAR NO : 2022/15650
KARAR TARİHİ : 08.12.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :
Dava aksi Kurum işleminin iptali ile yeniden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili özetle, Davacının davalı Kurumdan 01.07.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almakta iken, … no’lu işyerinde geçen 6 günlük hizmetinin iptali ve davacının 1977-1978-1979-1980-1981-1983 yıllarında toplam 295 gün hizmet çakışması olduğu gerekçeleriyle davacının yaşlılık aylığı kurumca haksız olarak kesildiğini, yine davacıdan bu iptal nedeni ile fazla ödenen maaş olarak davalı kurumca toplam 82.117,26 TL’nin geri istendiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, davacının almakta olduğu yaşlılık aylığının kesilmesi işleminin iptali ile davacıya yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yaşlılık aylığı ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacıdan yersiz ödeme olarak 82.117,26 TL talep edilmesi işleminin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı Kurum davanın reddini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Davacının kurum işleminin iptaline yönelik isteminin aynı zamanda yaşlılık aylığı bağlanması talebini de içerdiği anlaşıldığından, her ne kadar davacının 2009 yılındaki 6 günlük çalışmasının iptaline yönelik mahkemece verilen hüküm isabetli ise de, davacının aylık bağlanmasına dair talebiyle ilgili, davaya konu çakışan bildirimlerinin kurumca iptal edilmesine dair kurum işleminin doğruluğuna yönelik herhangi bir araştırma yapılmadan, genel bir kabulle verilen hüküm isabetsizdir. Bu bakımdan öncelikle davacının talebi somutlaştırılmalı, iddiasına konu işyerlerinde tam olarak ne yaptığı, hangi yıl, hangi dönem, hangi bölümlerde ve ne kadar süreyle çalıştığı ayrıntılı olarak açıklatılmalı, mahkemece dava sırasında dinlenen tanıkların ve yeni tespit edilecek bordro ve komşu işyeri tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, dava sırasında komşu işyerlerinde çalıştıklarını belirlenen tanıkların bilhassa hizmet döküm cetvelleri de getirilerek, ifadelerine başvurulmalı, iptale konu işyerlerinin talebe konu dönemdeki faaliyet durumu etraflıca araştırılmalı, böylece bu konuda gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, davacının kurumca iptal edilen sürelerdeki çalışmalarının kendisine ait olup olmadığı tespit edildikten ve elde edilecek sonuca göre davacının yaşlılık aylığı şartları da değerlendirildikten sonra bir karar verilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının, HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.