YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11942
KARAR NO : 2023/1306
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/314 E., 2021/377 K.
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 16.02.2015
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından sigortalılara ödenen yol ve yemek yardımlarının sigorta primine esas kazanca dahil edilmemesi gerektiğini, davalı Kurum tarafından fazladan tahsil edilen primlerden ıslahla 3.941,88 TL’nin ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizleriyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı kurum vekili, davacı şirketin ödediği primlerde hata olmadığını, davanın mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 12.05.2016 tarihli ve 2016/592 Esas, 2016/251 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Daire kararında, öncelikle, 506 sayılı Kanun’un 84 üncü maddesine göre zamanaşımı olgusu değerlendirilmeli, 01.10.2008 öncesi yapılan ödemeler için davalı işveren tarafından bordrolaştırılan ödemelerin yol ve yemek ücretlerinin hangi kalemlerden kaynaklandığı ayrıntılı olarak belirlenmeli yol ödemelerinin prime tabi olmasa da, yemek ödemeleri bakımından, yıllara göre belirlenmiş olan muafiyet tutarı dikkate alınmalı ve ayrıca muafiyeti aşan kısım bakımından yapılan ödemelerin prime tabi tutulması gereği, kabule göre de; yersiz alınan primlerin iadesini düzenleyen 506 sayılı Kanun’un 84 üncü maddesine göre, (5510 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesi) iadesine karar verilen yersiz primlerin geri verilmesinde faiz başlangıcı, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanması gereği işaret edilerek bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tüm dosya incelenip değerlendirildiğinde; davacının sigortalılara 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında ödediği yol yardımlarının sigorta primine esas kazanca dahil edilemeyeceği, davacı şirkete ait 1120341.34 sicil sayılı iş yerinde çalışan işçilere ödenen yol yardımları sebebiyle davalı kurum tarafından fazladan sigorta primi kesildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacı şirkete ait 1120341.34 sicil numaralı işyerinden bildirilen sigortalılara 2005/1-12. aylar (bu aylar dahil) tarihleri arasında ödenen yemek yardımlarının sadece günlük muafiyet tutarının, bu tarihler arasında ödenen yol yardımlarının ise tamamının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının tespitine, davacı şirkete ait … sicil numaralı işyerinden bildirilen sigortalılara 2005/1-12. aylar (bu aylar dahil) tarihleri arasında ödenen yol yardımı sebebiyle yersiz olarak tahsil edilen sigorta primi ve işsizlik sigortası primi işveren hissesi toplamı olan 2.431,80 TL’nin primlerin yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren iadenin yapıldığı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yemek yardımı sebebiyle talep edilen alacağın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme sonucu verile kararın bozulması gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı kanun 77 ve 84 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…