YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11955
KARAR NO : 2022/15518
KARAR TARİHİ : 06.12.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
No :

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı ve davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne dair verilen kararın temyizen incelenmesi neticesinde bölge adliye mahkemesi kararının Dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde bölge adliye mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı ve davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından ise temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
Dosya kapsamından, ilk derece mahkemesinin 21/03/2019 tarih ve 2014/840 Esas 2019/269 Karar sayılı kararına karşı davacı ile davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, bölge adliye mahkemesince verilen 31/03/2021 tarih 2019/2333 Esas, 2021/933 Karar sayılı karar ile 316.309,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, anılan kararın davacı ve davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz’in 14/12/2021 tarih 2021/10424 Esas, 2021/15998 Karar sayılı kararı ile davacı ile davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra davacı lehine hüküm altına alınan 200.000,00 TL manevi tazminatın fazla olduğu, davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün ünvanının karar ilamı başlığında eksik gösterilmesinin doğru olmadığı, davacı taraf lehine hüküm altına alınan vekalet ücretleri toplanırken 53.041,63 TL sonucuna ulaşılması gerekirken toplam sonucun 38.078,54 TL bulunarak hatalı miktarın hüküm altına alınmasının isabetsiz olduğu, kabul ve uygulamaya göre de adli yardımdan yararlanan davacı tarafın dava açılırken yatırmadığı 25,20 TL tutarındaki başvuru harcı yönünden herhangi bir hüküm kurulmamasının hatalı olduğundan bahisle bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bölge adliye mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen temyiz incelemesine konu kararda 316.309,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Usuli kazanılmış hak (usuli müktesep hak) kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)
Somut olayda, davalı …Ş.’nin bölge adliye mahkemesince verilen 31/03/2021 tarih 2019/2333 Esas, 2021/933 Karar sayılı karara karşı temyiz yoluna başvurmaması üzerine 200.000,00 TL manevi tazminat tutarı üzerinden davacı lehine ve fakat adı geçen davalı aleyhine usuli kazanılmış hak oluştuğundan manevi tazminatın davalı …Ş. yönünden de azaltılması hatalı olduğu gibi, hükmün d ve e bentlerinde davalılar aleyhine iki kez karar ve ilam harcına hükmedilmesi ve davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından aşamalarda yatırılan bakiye karar harçlarının dikkate alınmaması ve karar tarihinden önce davalı …Ş.’nin iflas etmesi nedeniyle vekalet ilişkisi son bulduğundan hüküm altına alınan manevi tazminat red vekalet ücretinin davalılara verilmesi de doğru olmamıştır.
Ne var ki, bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. hükmü gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 15/06/2022 Tarih, 2022/1578 Esas, 2022/1927 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;
“HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1) b-1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Davacı istinaf başvurusunun kabulüyle yukarıda tarih esas ve karar sayısı belirtilen ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, ilk derece hükmü yerine geçmek üzere;
a-Davanın kısmen kabulü ile,
b-316.309,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.05.2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 150.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere takdiren 200.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.05.2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü yönünden fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,
d-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 31.853,56 TL ile sınırlı olmak üzere 35.269,06 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir yazılmasına ancak davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından aşamalarda 13/05/2019 ve 03/06/2021 tarihlerinde yatırılan toplam 65.756,42 TL bakiye karar harcının mahsubu ile davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nden yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla yatan 33.902,86 TL bakiye karar harcının talep halinde davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’ne iadesine, davalı …Ş. yönünden ise eksik kalan 3.415,50 TL karar ve ilam harcının davalı …Ş.’den tahsili ile hazineye gelir yazılmasına,
e-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maddi tazminat istemi bakımından 30.591,63 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
f-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre manevi tazminat istemi bakımından davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 18.200,00 TL ile sınırlı olmak üzere 22.450,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
g-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan … ne göre reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü verilmesine,
ğ-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 90,00 TL ile sınırlı olmak üzere davacı yanca yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştekeren ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
h-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 4.487,4‬0 TL ile sınırlı olmak üzere adli yardım kararı nedeniyle suçustü ödeneğinden yapılan 4.986,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir yazılmasına,
ı-Davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu 22,75 TL ile sınırlı olmak üzere adli yardım nedeniyle tahsil edilmeyen 25,20 TL başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
i-Davalı … Kurumu tarafından yapılan 336,10 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 32,55 TL sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan istinaf gider avanslarının talep halinde ilgililere iadesine,
3-İstinaf karar ve ilam harcı 30.487,36 TL den peşin alınan 7.622,00 TL nin mahsubu ile bakiye 22.865,36‬ TL nin davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nden alınarak hazineye irad kaydına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açıldığından ve davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan …’ne göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nden alınarak davacıya verilmesine,
5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri 41,50 TL nin davalı … Kurumu Genel Müdürlüğü’nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Dairemiz kararının taraflara tebliğine,”
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve her iki davalı tarafın yokluğunda 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 9. maddesi yollanmasıyla Hukuk Muhakemeleri Kanununun 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere 15.06.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.