YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13182
KARAR NO : 2022/15371
KARAR TARİHİ : 05.12.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, müvekkilinin, davalı işverene ait işletmede Eylül 2008 – 16 Temmuz 2017 tarihleri arasındaki çalışmasının tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı vekili, müvekkilinin adına kayıtlı işyerinde bizzat kendisinin çalıştığını ve davacı yanın iddia ettiği dönem itibarıyla başka sigortalıların da çalıştığını, müvekkilinin davacının sürekli çalışmasına ihtiyacı olmadığını, davacının yoğun zamanlarda işyerine gelip yardımcı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Feri müdahil vekili, davacının her ne kadar davalı işveren nezdinde dava konusu edilen tarihler arasında çalışmasının olduğunu beyan ve iddia etmiş ise de söz konusu talebin kabulünün mümkün olmadığını, Kurum kayıtlarının tetkikinde, davacının çalışmasını iddia ettiği dönemlerde diğer davalı işyerinden bildirilen çalışmalarının bulunmadığını, hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda işyerinin gerçekten var olup olmadığı, 5510 sayılı Kanun kapsamında ve kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, hususlarının mahkemece tespit edilmesi gerektiğini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesi, davanın reddine karar vermiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMİS KARARI
… Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun 6100 sayılı yasanın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine, karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın kabulü gerektiğini ileri sürmektedir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”5510 sayılı Kanunun ” Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesinin a) bendinde ise; ” Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında;
a) İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi,…..4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.”
Eldeki davada davacının davalının eski eşi olduğu, 01.06.1988 tarihinde dava dışı 223121 sicil sayılı işyerinden 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık tescili gerçekleştirilen ve bu işyerinden 90 gün sigortalılık bildirimi bulunduğu, davacının, davalı işveren … adına tescilli 1505206.35 sicil numaralı işyerinden sigortalılık bildirimi bulunmadığı, … 3. Aile Mahkemesinin 2017/603 Esas 2019/642 Karar sayılı kararı ile 18.09.2019 tarihinde boşanmalarına karar verildiği, Mahkemece davacının 5510 sayılı yasanın 6.maddesi kapsamında işyerinde ücretsiz çalışan eşi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır. Tanık ifadeleri incelendiğinde davacının mesaisini işyerine hasrettiği, aşçılık sertifikasının bulunduğunun beyan edildiği ve işyerinde aşçılık da dahil hemen hemen her işi yaptığı dolayısıyla çalışmalarının yardım niteliğini aştığı anlaşılmaktadır.Bu nedenle işyeri kapsam ve niteliği dikkate alınarak yeniden araştırma ve inceleme yapılarak toplanan tüm deliller değerlendirilmeli varılacak sonuca göre karar verilmelidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi