YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13448
KARAR NO : 2023/256
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2080 E., 2022/2020 K.
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 23.12.2019
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bergama 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/668 E., 2022/189 K.
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, 01.12.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının 16.07.2018 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiğini, geriye dönük tescil işleminin tevkifat olmaksızın yapılamayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, “…dava konusu istemin davacının 01.12.1995 tarihinden itibaren tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespiti istemine yönelik olduğu, davacının 01.01.1985 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunmasının, davanın kabulü için yeterli olmadığı, davacının dava dilekçesine ekli, 30.11.1995 tarihli … Mandıra ve Trikotaj unvanlı müstahsil makbuzunun ibraz edildiği, kamu kuruluşu niteliği taşımayan özel gerçek/tüzel kişilerce tevkifat gerçekleştirilmiş ise prim tutarının Kuruma aktarılması koşulu arandığı, 30.05.2019 tarihli kurum cevabi yazısından anlaşıldığı üzere söz konusu tevkifatın kurum kayıtlarına intikal etmediğinin anlaşıldığı, yine çekişmeli dönemi kapsayan iradi pirim ödemesinin de bulunmadığı…” gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, müvekkilinin tarımsal faaliyetinin ve prim tevkifatının bulunduğunu Yargıtay’ın mevcut içtihatlarında prim kesintisinin yapılmasının yeterli görüldüğünü, Kurum kayıtlarına intikalin aranmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, “…incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından…” istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı kanun kapsamında sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114 ncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
1.2 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun’un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.
3. Değerlendirme
1.1 Davacının 01.12.1995 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin açılan davada, Mahkemece davacının dosya içine sunduğu 30.11.1995 tarihli özel kuruluş tarafından düzenlenen müstahsil makbuzunda Bağ-Kur prim tevkifatı yapıldığı görünse de, bu primin Kurum hesaplarına intikal etmediğinin tespiti nedeniyle davanın redine karar verildiği anlaşılmaktadır.
1.2 Eldeki davada davacının tarımsal faaliyetine dayalı olarak 30.11.1995 tarihli müstahsil makbuzunda teslim edilen tarımsal ürün nedeniyle prim tevkifatı yapıldığı ve primin Kurum kayıtlarına intikalinin gerekmediği gözetilerek buna göre tahkikat yapılarak varılacaksonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…