YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13704
KARAR NO : 2022/16208
KARAR TARİHİ : 19.12.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
İlk Derece
Mahkemesi :… 16. İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının, davalı … Konfeksiyon Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti’nin Ehlibeyt Mah. 6. Sok. Türeli İş Merkezi No:14/3 Balgat/… adresinde bulunan işyerinde 01.02.2004 tarihinde çalışmaya başladığını, ancak işe girişinin Kasım 2006 tarihinde yapıldığını, sigorta primlerinin de ödenmediğini, bildirimsiz olarak 01.05.2007 tarihinde de çıkışının verildiğini, 01.02.2004 tarihinde aylık 740,00 TL ücretle işe başladığını, haksız ve sebepsiz olarak işten çıkarıldığı 01.05.2007 tarihine kadar da zam almadığını, Temmuz 2006 ayına ait maaşının da ödenmediğini belirterek, davacının davalı işyerinde 01.02.2004 tarihinde işe başladığının ve 01.02.2004-01.05.2007 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti ile bü süreler içerisinde yatırılmayan SSK Primlerinin almış olduğu 740,00 TL. aylık ücret esas alınarak yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II- CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, çalışanların prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin Kuruma bildirilme yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile; Davacının davalı iş yerinde 06/02/2004-13/04/2007 tarihleri arasında kuruma bildirilen süreler dışında da kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davalı Kurum vekili, talebin hak düşürücü süreye uğradığı, çelişkili tanık beyanları ile eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Dosya kapsamına ve toplanan delillere göre davacının davalı işyerinde bildirim öncesi dönemde de çalıştığı anlaşılmakta ise de işe başlama tarihi yönünden toplanan deliller yetersizdir.
Dinlenen bordro tanıklarının, bu konudaki beyanlarıda çelişkili olup, 05.02.2004 tarihinde işyerinden ayrılan tanık Filiz, çalıştığı süre boyunca davacı … adlı bir kişinin işyerinde çalışmadığını, 20.02.2003 tarihinden itibaren çalıştığını iddia eden tanık Tahir, ise davacının 02.02.2004 tarihinde işe başladığını beyan etmiştir.
Mahkemece dinlenmeyen bordro tanıkları da dinlenerek tanıkların beyanları arasındaki çelişkiler de giderilmek suretiyle davacının işe başlama tarihi somut olarak belirlendikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 19.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.