YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13742
KARAR NO : 2023/830
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/936 E., 2022/1947 K.
FER’Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 18.07.2018
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/266 E., 2021/45 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı … nezdinde Mayıs 2001 tarihinden 5510 sayılı Kanun’un 4/1-c kapsamına alındığı tarihe kadar hizmet akdi ile kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davaya konu dönemde davacının sürekli ve bağımlı çalıştığı iddialarını ispatlar yazılı belge bulunmadığını, kurum ile davacı arasındaki işin hizmet akdinden kaynaklanmadığını, istisna akdinden kaynaklandığını, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
Feri Müdahil vekili cevap dilekçesinde, çalışma olgusunun usulünce ispatlanması gerektiğini, kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olup, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ; gerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, gerekse SGK müfettişi tarafından yapılan denetimler sonucu düzenlenen raporlarda, istisna sözleşmesi adı altında çalıştırılanlar ile TRT arasındaki ilişkinin BK 313 üncü maddesi uyarınca hizmet akdi olduğu tespit edildiği gibi, TRT personeli ile TRT arasındaki tespit davalarında, aradaki ilişkinin hizmet akdi olduğu yönünde verilen kararların Yargıtay’ca onanarak kesinleştiği, özellikle kamu ve bordro tanık anlatımları, davacı tanık anlatımları ve toplanan delillere göre çalışma olgusunun sabit olduğu gerekçesi ile, davanın kabulü ile, davacının SGK’ ya bildirilen süreler dışında 01.05.2001-16.06.2002 tarihleri arası 2001/2. dönemde 120 gün, 2001/3. dönemde 120 gün, 2002/1. dönemde 120 gün, 2002/2. dönemde 32 gün olmak üzere toplam 392 gün, 17.06.2002-23.09.2008 tarihleri arası 2002/3. dönemde 13 gün, 2003/1. dönemde 18 gün, 2003/3. dönemde 120 gün, 2004/1. dönemde 14 gün, 2004/12. ayında 14 gün, 2005/1. ayında 30 gün, 2005/2. ayında 22 gün, 2005/12. ayında 14 gün, 2006/1. ayında 9 gün, 2006/12. ayında 19 gün, 2007/1. ayında 8 gün, 2007/12. ayında 20 gün, 2008/1. ayında 19 gün olmak üzere toplam 320 gün hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1 Davalı TRT vekili istinaf başvurusunda; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, yöntemince araştırma yapılmadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Feri müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda; davacının sözleşmelerinin istisna sözleşmesi niteliğinde olduğunu, hizmet akdiyle çalıştığının ispatlanamadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ,davacının davalıya ait 14226 sicil numaralı işyerinden 17.06.2002 tarihinde bildirilmeye başlandığı, 17.06.2002 tarihinden 31.12.2009 tarihine kadar, her yıl “1 yıldan az süreli istihdam edilecek kurumun yayın ve yapımına yardımcı işçi sayılmayan geçici personel sözleşmesi” ile çalıştığı, 20.09.2013 tarihi itibariyle kadrolu statüye geçtiği, 01.05.2001 ile 16.06.2002 tarihleri arasında düzenlenmiş istisna akdi dosyada yoksa da, işverenden gelen belge ve kayıtlara göre; TRT Eğitim Dairesi Başkanlığının 26.04.2002 tarihli yazısı ile 28.08.2001 tarihi itibariyle istisna akdi hükümlerine göre çalıştırılan personel arasından durumları uygun görülenlerin sınava alınarak işçi sayılmayan geçici personel statüsüne alınmasına karar verildiği ve davacının da bu kişiler arasında bulunmasına, bordro tanıkları … ve …’ın bu döneme ilişkin çalışmaları ile sözleşme olmayan dönemlerde çalışmaya devam ettiğini doğrulaması karşısında; mahkemece toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davacının tüm yıl çalışmaya devam ettiğinin anlaşıldığı, tespite karar verilen tarihlerde davacının hizmet akdinin zaman ve bağımlılık unsurlarını içerir şekilde çalıştığı ve incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davalı TRT Genel Müdürlüğü vekilinin ve fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1 Davalı TRT vekili; çalışma iddiasının kanıtlanamadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, yöntemince araştırma yapılmadığını, davacının çalışmasının istisna akdine dayandığını ileri sürmüştür.
2.Feri müdahil SGK vekili; davacının sözleşmelerinin istisna sözleşmesi niteliğinde olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. TRT Genel Müdürlüğü Personel Daire Başkanlığı tarafından … Televizyonuna gönderilen 19.03.2002 tarihli yazı ve sonrasında 19.04.2002 tarihli yazı kapsamına göre, davacının hizmet başlangıcının 28.08.2001 olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla 01.05.2001 tarihinden tespite karar verilmesi bozma nedenidir.
Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 01.05.2001-16.06.2002 tarihleri arası
2001/2. dönemde 120 gün,
2001/3. dönemde 120 gün,
2002/1. dönemde 120 gün,
2002/2. dönemde 32 gün olmak üzere toplam 392 gün, kısmının silinerek yerine
28.08.2001-16.06.2002 tarihleri arası
2001/2. dönemde 2 gün,
2001/3. dönemde 120 gün,
2002/1. dönemde 120 gün,
2002/2. dönemde 32 gün olmak üzere toplam 274 gün, yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz giderinin istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…