YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13816
KARAR NO : 2023/347
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1144 E., 2022/1200 K.
İHBAR OLUNAN : … vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 16.07.2020
HÜKÜM/KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/249 E., 2022/86 K.
Taraflar arasındaki rücuan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davalının işvereni olduğu, kurum sigortalısı … sicil no’lu … TC Kimlik numaralı …, Sosyal Güvenlik Kurumu … İl Müdürlüğünün … : sicil sayılı dosyada işlem gören … Hidrolik Pres San. ve Tic. Ltd. Şti. adına işlem gören işyerinde çalışırken iş kazasına maruz kalmış ve geçirdiği kaza sonucu vefat ettiği, sigortalının maruz kaldığı kazanın 14.11.2019 tarih ve 209342/29/İR/28 sayılı müfettiş raporu sonucuna göre iş kazası olduğu ve çalışanların sağlığının korunması için gerekli önlemleri almayan ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uymaması sebebiyle işveren hakkında 5510 sayılı Kanun’un 21/1, 76/4 ve ilgili maddelerine göre sorumluluğunun bulunduğu belirtilmiş, sigortalının yakınları … ‘a 377.622,93 TL, … ‘a; 22.407,18 TL, …’a 95.380,27 TL peşin değerli gelir bağlandığı 716 TL cenaze ödeneği ve 1.648,35 TL fiili ödeme yapılmış, kurum toplam 497.774,73 TL zarara uğradığı, ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğu, davanın kabulü ile kurum zararının davalıdan tahsil edilebileceği miktarın tespiti ile kusur-miktar bakımından fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 248.887,36 TL’sinin psd bakımından tahsis tarihinden, geriye kalan masraf, ödeme ve yardımlar bakımından ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafça tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davacının beyanları ve dosya kapsamında davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesinin halen yürürlükteki mevzuat açısından mümkün olmadığı sebepler ile: öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, iş kazasına yönelik halen devam eden … 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/489 E., sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, dava konusu 14.04.2019 tarihli iş kazası süresinde SGK kurumuna bildirildiği, iş kazasının olduğu dönem fabrika sahasındaki tüm riskler işveren sorumluluk sigorta poliçesi ile … ile yapılan poliçesi kapsamında sigortalandığı, davanın, anadolu anonim türk sigorta şirketine ihbarını, dosya kapsamında toplanacak deliller ve tanık beyanları kapsamında: iş kazasının meydana gelmesine ilişkin derinlemesine inceleme yapılarak; bilirkişi raporunun somut deliller üzerine yeniden gerçekleştirilmesini, davacının tüm taleplerinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle dava konusu birebir irtibatlı olmayan tedbir talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı kurum tarafından kazazede … ‘un işyerinde geçirmiş olduğu kaza sonrası vefatı sebebiyle sigortalısının yakınlarına yapılan ödemeler ile bağlanan gelirin fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla tahsilini talep ve dava ettiği, kurum tarafından sigortalısının yakınları … ‘a 377.622,93 TL, … ‘a 22.407,18 TL, … ‘a 95.380,27 TL PSD gelir bağlanmış, 716,00 TL cenaze gideri ile 1648,35 TL fiili ödeme yapılmış olup, kurumun 31.01.2022 tarihli müzekkere cevabı ile denetmen raporunda belirtilen %80 kusur oranı üzerinden borcun 08.10.2020 tarihinde ödendiği, 22.02.2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ile, davalı işyeri kazanın oluşumunda %80 oranında, kurum sigortalısının ise %20 oranında kusurlu bulunması ve 26.04.2021 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda da rücu edilebilecek tutarın PSD yönünden 378,945,88 TL, cenaze gideri ödemesi yönünden 572,80 TL olduğu ifade olunmakla, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı Kurum vekili, davalının kazanın meydana gelmesinde tek ve tam kusurlu olduğunu, müvekkil kurum sigortalısının kazanın meydana gelmesinde hiç bir kusurunun olmadığını, sigortalının üzerine düşen dikkat ve özeni gösterdiğini, ancak davalının alması gereken tedbirleri almaması ve vermesi gereken İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin eğitimleri vermemiş olması kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, davalının %100 kusurlu olduğunun kabulü ile hesap yapılması gerekirken; mahkemece davalının kusur oranının %80 olarak kabulü ve bu minvalde yapılan hesaplamanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalının ihtirazi kayıt ile kurum zararının %80 oranına isabet eden kısmını ön inceleme aşamasında ödediğini, ilk derece mahkemesi AAÜT madde 7/1’i gerekçe göstererek, davacı lehine vekalet ücretinin yarısına hükmettiğini, AAÜT madde 7/1’in uygulanabilmesi için davanın ön inceleme duruşmasından evvel karara çıkmasının gerektiğini, eldeki dava dosyasında ödeme yapıldıktan sonra yargılamaya devam olunduğunu, duruşmalar yapıldığını, keşif yapıldığını, bilirkişi raporları alındığını, bu halde davacı lehine karar tarihindeki dava değeri üzerinden tam şekilde vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini, mahkemenin aksi yöndeki kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının davacı aleyhine olan kısımlarının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.10.2020 tarih ve 12514957 sayılı yazısında; “Mahkemenizde görülmekte olan ve dosya numarası belirtilen davada, davalı … Hid. Pres İml. San ve Tic Ltd. Şti.’nin tarafından toplam Kurum zararının %80 ile bu miktar üzerinden hesaplanan yargılama giderleri ve vekalet ücreti ödenmiş olup bunun dışında Kurum zararının %20’si ödenmemiştir.” ibaresinin yer aldığı ve yazı ekinde yer alan belgede; 380.294,04 TL anapara, 46.647,53 TL faiz, 20.697,88 vekalet ücreti ve 432,08 mahkeme masrafı karşılığı olmak üzere toplam 448.071,53 TL ödeme yapılmıştır şeklinde bildirildiği, bu nedenle alınan kusur raporu dosya kapsamı ile uyumlu, davalı tarafça yapılan ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığı yönündeki mahkeme tesbitinin isabetli olduğu, AAÜT m.7/1 gereğince vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar geçen sürede mümkün olduğundan bu yöndeki mahkeme kabulü de isabetli değildir bu hususlar kapsamında diğer hususlar incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının bu gerekçe ile kaldırılması ve yeniden hüküm tesisi gerektiği kanaati oluşmuş ve davacı kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk derece mahkemesi kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 2 numaralı alt bendi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili, vekalet ücreti yönünden temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 19.04.2019 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelir ve cenaze giderinin tahsiline ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun 21 inci maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı kurum ve davalı vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…