YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13888
KARAR NO : 2023/1148
KARAR TARİHİ : 14.02.2023
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1678 Esas, 2022/1476 Karar
DAVACILAR : 1….
2….
3. …
4….
5….
6….
7….
8….
9….
10…. vekilleri Avukat …
2. … Tem. Yem. ve Serv. Hiz. İnş. Mak. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 29.08.2013
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının Dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi’nce davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı … İl Özel İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı, ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava ve talep arttırım dilekçelerinde özetle; sigortalının 06.12.2012 tarihinde … köyü sınırları içerisinde … mahallesine yol götürme çalışmasında operatörlüğünü yaptığı, davalılardan Artvin İl Özel İdaresine ait … marka ekskavatörün çalışma yaptığı alanda meydana gelen heyelan nedeni ile yaklaşık 200 metre derinliğindeki uçuruma yuvarlanması nedeni ile vefat ettiği, kazanın davalıların kusuru sonucu meydana geldiğinden bahisle davacı eş için 229.777,80 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, çocuk … için 46.197,96 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, çocuk … için 55.567,06 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, çocuk … için 42.167,64 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, Çocuk … için 89.584,68 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, anne ve baba için 20.000,00’er TL manevi, davacı kardeşler için 10.000,00’er TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
II. CEVAP
Davalı … şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın kullanmakta olduğu eskavatörü gevşek bir zemin üzerinde kenara kadar götürdüğünü, eskavatör kaymaya başladıktan sonra da kendisini eskavatörden atabilecek ve kurtarabilecekken bunu yapmayıp eskavatörü kurtarmaya çalıştığını, olayda opetarör müteveffanın ağır kusurlu bulunduğunu, dikkatsiz ve tedbirsiz davrandığını, müteveffanın müvekkili işverenin emir ve direktifleri altında çalışması gerektiğini, SGK müfettişi tarafından hazırlanan raporda yeterli inceleme yapılmadığını, kusurun tamamının müvekkiline yüklendiğini, istenilen maddi tazminatın fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2018 tarih ve 2013/450 Esas, 2018/272 Karar sayılı kararıyla; kazanın meydana gelişinde asıl işveren Artvin İl Özel İdaresi’nin %70, Alt İşveren …şirketinin %30 oranında kusurlu oldukları, müteveffa sigortalının kusurlu olmadığı kabulünden hareketle davacılar eş ve çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 30.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL, anne ve baba lehine 5.000,00’er TL, kardeşler lehine 2.500,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2018 tarih ve 2013/450 Esas, 2018/272 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 26.03.2021 tarih, 2018/3625 Esas, 2021/721 Karar sayılı kararı ile davalı … İl Özel İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun manevi tazminatların azlığı noktasından kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacılar eş ve çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 50.000,00 TL, çocuklar lehine 30.000,00’er TL, anne ve baba lehine 10.000,00’er TL, kardeşler lehine 5.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı … İl Özel İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemiz’in 14.06.2022 tarih 2021/7541 Esas, 2022/9079 Karar sayılı kararı ile davalı … Tem. Yem. ve Serv. Hiz. İnş. Mak. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin katılma yoluyla istinaf istemi yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra davalı … şirketinin istinafı isteminin eksik istinaf harçlarının muhtıraya rağmen yatırılmaması nedeniyle usulden reddine, davalı … idaresinin istinaf istemini esastan reddine, davacıların istinaf istemlerinin manevi tazminatların azlığı noktasından kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacılar eş ve çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 50.000,00 TL, çocuklar lehine 30.000,00’er TL, anne ve baba lehine 10.000,00’er TL, kardeşler lehine 5.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin 28.09.2022 tarih ve 2022/1678 Esas, 2022/1476 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı … İl Özel İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların az olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı … İl Özel İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle, kusur ve hesap raporlarının hatalı olduğunu, müteveffanın, kendi çalışanları olmadığını, hizmet alım teknik şartnamesinin yorumlanması, asıl işveren alt işveren ilişkisinin ve sorumlu kişinin tespitinde iş hukuku bilirkişisinden faydalanılması gerekirken kusur tespiti bakımından alınan bilirkişi raporunda mühendis iş güvenliği uzmanları ve trafik kusur tespiti uzmanı tarafından bilirkişi raporu düzenlendiğini, ceza davası içeriği ve hukuk davası içeriğinde aşamalarda alınan tanık anlatımlarının da gösterdiği gibi müteveffanın iş makinasını kurtarmaya çalıştığını, olay yerinde bulunan kişilerce kendisini kurtarması, araçtan kaçması için ikazlar yapıldıysa da müteveffa kendi üzerine düşen özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kazadan kurtulma imkanı varken bunu yapmadığını, müvekkil kuruma kusur izafe edilmesi ve fahiş maddi ve manevi tazminat miktarı ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
a. Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları ile davalı … İl Özel İdaresi vekilinin ise davacı eşin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hüküm dışındaki diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
3.Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin davacı eş için 229.777,80 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, çocuk … için 46.197,96 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, çocuk … için 55.567,06 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, çocuk … için 42.167,64 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, Çocuk … için 89.584,68 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, anne ve baba için 20.000,00’er TL manevi, davacı kardeşler için 10.000,00’er TL manevi tazminatın tahsili talebinde bulunduğu, Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz incelemesine konu kararında eş ve çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 50.000,00 TL, çocuklar lehine 30.000,00’er TL, anne ve baba lehine 10.000,00’er TL, kardeşler lehine 5.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildiği, davacılar vekilinin aşamalarda alınıp da itibar edilen 05/11/2017 tarihli birlikişi ek hesap raporu kendilerine tebliğ edilmiş olmasına karşın itiraz etmedikleri, rapora göre maddi tazminat istemlerini arttırdıkları, bu haliyle davacıların bakiye maddi tazminat alacakları bulunmadığı, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırının 107.090,00 TL olduğu gözetildiğinde davacılar vekilinin maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik tüm temyiz itirazlarının, davalı … İl Özel İdaresi vekilinin davacı eşin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hüküm dışındaki diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.
d. Davalı … İl Özel İdaresi vekilinin ise davacı eşin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369’uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371’inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun’un 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanun’un 77 inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanun’un 8 inci ve 31 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı … İl Özel İdaresi vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.
Dosya kapsamından davalı … şirketinin ticaret ünvanının …Tem. Yem. ve Serv. Hiz. İnş. Mak. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmasına karşın Bölge Adliye Mahkemesi gerekçeli karar başlığında, …Tem. Ltd. Şti. olarak yazılması hatalı olmuştur.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine,
2.Davalı … İl Özel İdaresi vekilinin davacı eşin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hüküm dışındaki diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine,
3.Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar ilamı başlığında yer alan “2- … Tem. Ltd. Şti.” rakam ve sözcüklerinin silinerek yerine geçmek üzere “2- … Tem. Yem. ve Serv. Hiz. İnş. Mak. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti.” rakam ve sözcüklerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…