YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13923
KARAR NO : 2023/191
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/112 E., 2022/346 K.
DAVALILAR : 1- … Yapı Tarım Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.
2- … Tarım ve Peyzaj Ürünleri Gıda İth. İhr. Ltd. Şti.
vekilleri Avukat …
FER’Î MÜDAHİL : …
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 12.02.2015
KARAR : Red
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının davalıların yanında hizmet akdine dayalı olarak 2004 yılı Temmuz ayında işe başladığını, 09.04.2014 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, davalıların müvekkilinin kayıtlarını kuruma tam bildirmemiş olduğunu, sigorta bildirimlerinin 14.05.2011 tarihinde yapıldığını, bu tarihten önceki 2004-2011 tarihleri arasındaki dönemde kayıtsız işçi olarak çalıştırıldığını, müvekkili davacının 01.07.2004-14.05.2011 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak davalı yanında 506 sayılı Kanun kapsamında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı şirketler vekili cevap dilekçesinde, davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığının mevcut olmadığını, tüzel kişilikleri, kuruluş tarihleri, temsil yetkilileri ve davacının çalıştığını iddia ettiği tarımsal üretim yerlerinin ayrı olduğunu, davacının iddialarının yersiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde, davacının kurum bünyesindeki bildirilen hizmetleri haricinde bir hizmetinin olmadığını, kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının iddiasını ispatlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.05.2016 tarihli ve 2015/58 E. 2016/261 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 06.10.2016 tarihli ve 2016/12777 E. 2016/12188 K. sayılı ilamında, hizmet tespiti talebine yönelik olarak davacının çalışma iddasında bulunduğu dönemlere ilişkin dönem bordroları getirtilerek bordro tanıklarının dinlenilmesi,kurum inceleme raporunun olup olmadığının araştırılması ve çevrede davacının çalışmasını bilebilecek kişilerin de tespit edilerek dinlenmesi,çalışmanın sürekli mi, mevsimlik mi olduğu,çalışmanın kesintili olup olmadığı hususlarının araştırılması,prime esas kazanç yönünden de şirketin ticari defter ve kayıtları da incelenerek davacıya yapılan ücret ödemelerinin tespit edilmesi gerektiği, tespiti istenilen sürenin öncesinde ve sonrasında yazılı delil başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte belgeler var ise bu belgeleri dosya arasına getirterek incelenmesi gerektiği yönünde karar bozulmuştur.
B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen11.04.2017 tarihli ve 2016/636 E. 2017/176 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2.Dairemizin 20.09.2017 tarihli 2017/3061 E. 2017/5927 sayılı ilamında; ilk bozma kararının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği belirtilerek …Yapı Tarım Hayvancılık San. ve Ticaret Ltd. Şti. işyerinee ait dönem bordroları getirtilerek bordro tanıkları belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, bu beyanlar dikkate alınarak çalışmanın mevsimlik olup olmadığı araştırılmalı, belirdiği takdirde tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği yönünde karar bozulmuştur.
C.Üçüncü Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 26.09.2019 tarihli 2018/66 E. 2019/350 K. sayılı ilamında, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.
2.Dairemizin 16.01.2020 tarihli 2019/6132 E. 2020/253 K. sayılı ilamıyla dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri ekinde yer alan işyeri ünvan listesinde …Yapı Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. adına 1088217-1025249-1120339-1144364 sicil numaralı dört adet işyerinin bulunduğunun anlaşılması, bunlardan 1120339-1144364 sicil numaralı işyerlerine ilişkin dosyada bilgi bulunmamasına karşın, dinlenen tanıkların bu işyerlerinde çalışma kaydı olması ve davacı ile birlikte çalıştıklarını beyan etmeleri gözetildiğinde, …,… sicil numaralı işyeri üzerinden de çalışmanın varlığı ve işyerleri arasındaki organik bağın araştırılması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; “… Davacının davalı … Tarım ve Peyzaj Ür. Ltd. Şti.’de 14.05.2011 tarihinde işe giriş bildirgesinin bulunduğu, 09.04.2014 tarihinde işten ayrıldığına ilişkin işten ayrılış bildirgesinin olduğu, bu tarihler arasında davalı işverence davacının sigortasının tam olarak bildirilmiş olduğu, dosya kapsamında dinlenen bir kısım tanıkların davacının davalı şirketlerde kısmen sürekli, kısmen ise yılın belirli dönemleri çalıştığı yönünde beyanda bulunmuş iseler de yapılan kolluk gücü araştırmasına göre davacının özellikle 2004 yılından itibaren davalı şirketlere ait işletmelerde sürekli olarak kesintisiz bir şekilde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığına dair kesin ve inandırıcı bir delil bulunmadığı, davacının çalıştığına dair tanık beyanlarına karşılık çalışmadığı yönünde de bir kısım bordro tanığı ve komşu işyeri tanığı beyanları bulunması karşısında ve yine davacının çalışmasına dair beyanların sigorta yapılan yıllara denk düştüğü, bozma sonrası bilirkişiden davalı şirketlerin dava konusu döneme ait belgeleri ile ticari defterleri inlenmek suretiyle rapor aldırıldığı, rapor içeriğine göre davalılardan …Yapı Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunulan belgeleri ile ticari defterlerinde yapılan incelemelerde davacı …’ya ait herhangi bir bilgi, belge ya da kayda rastlanmadığı, diğer davalı … Tarım ve Peyzaj Ür. Gıda İth. İhr. Ltd. Şti.’nin belgeleri ile ticari defterlerinde yapılan incelemelerde şirketin 2009 yılında kurulduğu, 2009 ve 2010 yıllarındaki belge ve kayıtlarında davacı …’ya ait herhangi bir bilgi, belge ya da kayda rastlanmadığı, davacının 14.05.2011 tarihinde davalılardan … Tarım’da çalışmaya başladığı ve işten ayrılmış olduğu 09.04.2014 tarihine kadar aralıksız olarak çalıştığı, çalışmış olduğu tarih aralığında her bir dönem için ayrı ayrı bilgileri sunulan ücret ödemeleri ile işten ayrıldığı zaman kendisine ödenen tazminatları dışında davacıya şirket tarafından ayrıca bir ödemenin yapıldığı şeklinde herhangi bir belge, bilgi ve kaydın yer almadığı, davacının hesabının bulunduğu Şekerbank … Şubesi’nden temin edilen davacıya ait hesap bilgisi ve hesap ekstresinde yapılan incelemelerde hesabına yatan paraların davacının … Tarım’da çalışmış olduğu dönemde hak etmiş olduğu ücretleri olduğu ve ücret bordrolarındaki davacıya ödenmesi gereken net ücretler ile davacının banka hesabına yatan paraların birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği, yine 20.09.2017 tarihli ikinci bozma sonrası dinlenen davalılardan …Tarım Hayvancılık Tic. San ve Ltd. Şti.’ce SGK’ya bildirilen bordro tanıkları …,… …, …, …, …, …’in beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının ihtilaf konusu dönemde çalışmasını ispatlar şekilde herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı …” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, dosyadaki dinlenen tanıkların bir bütün olarak değerlendirilmesi halinde davacının iş yerinde çalıştığının anlaşılacağını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri
2. 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası, 77 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası, 80 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…