YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14175
KARAR NO : 2023/186
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/578 E., 2022/534 K.
DAVALILAR :1- …, 2-…, 3-…, 4-…, 5- …, 6-…, 7-…, 8- …, 9-…, 10-…, 11-…, 12-…, 13-…, 14- …, 15-…, 16-…, 17-…,18-…, 19-…, 20-…, 21-…, 22-…, 23-…, 24-… vekili Avukat … 25- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Av. … 26- …
27- … 28- … 29- …
30- … 31- … 32- …
33- … 34- … 35- …
36- … 37- …
DAVA TARİHİ : 02.12.2013
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı, davalılar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; … sitesinde 01.01.2000-15.10.2008 tarihleri arasında kapıcı olarak çalıştığını, davacının çalışma süresi içinde sigorta primlerinin yatırıldığını düşünerek herhangi bir talepte bulunmadığını, yatırılmayan primlerle ilgili olarak davacının ısrarı üzerine davalı işveren’in … sigorta sicil numarası ile 10.11.2007-15.10.2008 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştırıldığını bu tarihten sonra sigorta primlerinin getirdiği yük bahane gösterilerek iş akdinin feshedildiğini, davacının davalı işyerinde bulunan zemin kattaki dairede ikamet ettiğini, servis ve alış veriş yaptığını, apartman temizliği, alışveriş, çöp toplama, bahçe bakımı, garaj temizliği ve yönetimce verilen diğer işleri yaptığını, davacının son ücretinin asgari ücret olduğunu, davacının çalıştığı işyerine ait bazı ödemeleri yaptığını, davacının son ücretinin asgari ücret olduğunu, davacının çalıştığı işyerine ait bazı ödemeleri yaptığını, kendi adına tahsis edilen daireye ait olmak üzere su aboneliği kaydının bulunduğunu, belirterek 01.01.2000-10.11.2007 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz kapıcı olarak çalıştığının tesbitini ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından ileri sürülen tüm hususların kurum kayıtlarına ve hukuka aykırı olduğunu, öncelikle taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, çalışma süresinin ispatı için karar defterinin, belgelerin incelenmesi gerektiğini, uyuşmazlık konusu dönemde Çalışma Bakanlığı veya Sosyal Güvenlik Müfettişleri tarafından tutanak tutulup tutulmadığını, herhangi bir soruşturma yapılıp yapılmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa hükmedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı … (… sitesi yöneticisi) vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm çalışmalarının SGK’ya bildirildiğini, kuruma bildirilmeyen çalışmasının olmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa hükmedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalılardan … Sitesi kat maliki … beyan dilekçesinde; 01.01.2000-15.10.2008 tarihleri arasında bulundukları sitede apartman yönetiminin kurulmadığı ve davalı …’un da … Sitesinde hiçbir dönem yöneticilik yapmadığını ve … Sitesine ait herhangi bir karar defterinin bulunmadığını beyan etmiştir.
Bir kısım dahili davalılar vekili Av. …’ya cevap dilekçesinde; davacının 10.11.2007-15.10.2008 tarihleri arasında … Sitesinde çalışan kapıcının tüm çalışmalarının SGK ya bildirildiğini, dosyaya sunulan abonelik kayıtları doğrultusunda davacının çalışmasının kabulünün mümkün olmadığını, yine dosyadan dinlenen … isimli tanığın savunmalarını teyit ettiğini, dosyaya sunulan abonelik ve aboneye ilişkin birkaç faturanın yatırılması esas alınarak davacının … Sitesinde çalıştığını iddia edilen tarih aralığında kanıtlamaya yeterli olmadığını yine Yargıtayın istikrar bulmuş kararlarına göre tanık beyanlarının tek başına hükme esas alınmayacağının ve açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.07.2022 tarihli ve 2019/578 Esas, 2022/534 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddiyle … T.C. Kimlik numaralı davacı …’in 01.08.2000-10.11.2007 tarihleri arasında … sicil numaralı davalı “… Sitesi Apartman Yöneticiliği” adlı iş yerinde işçi (kapıcı) olarak, asgari ücret karşılığında, aylık 30 gün üzerinden tam zamanlı olarak hizmet akti ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK başkanlığı, davalılar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Mahkemece resen araştırma ilkesi doğrultusunda, davalı apartman yönetimine ait dava konusu dönemle ilgili gelir-gider ve karar defteri gibi kayıtlar getirtilmeli, bu kayıtlar üzerinde davacının işe alınması, işten çıkarılması, varsa davacıya yapılan ödemeler vb. konularda inceleme yapılmalı, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmeyerek, civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları) ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan, işyerinin kapsamı, apartmanda kaç daire olduğu, apartmanda merkezi ısıtma sistemin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının kapıcılık faaliyeti kapsamında hangi işleri yaptığı, çöp toplama, temizlik ve servise çıkıp çıkmadığı, özellikle varsa, mahalle marketi dinlenmek suretiyle araştırılmalı, çalışmanın niteliği ve süresi açıkça belirlenmelidir. Çalışmanın varlığı, süresi ve sürekliliği ile çalışmanın varlığı halinde kısmi ya da tam gün olup olmadığı da belirlenip, tartışılarak, çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı).
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddiyle … T.C. Kimlik numaralı davacı …’in 01.08.2000-10.11.2007 tarihleri arasında … sicil numaralı davalı “… Sitesi Apartman Yöneticiliği” adlı iş yerinde işçi (kapıcı) olarak, asgari ücret karşılığında, aylık 30 gün üzerinden tam zamanlı olarak hizmet akti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK başkanlığı, davalılar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,…, …, …, … temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1- Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; dinlenen tanık beyanları davacının iddiaları yönünde olduğundan hayatın olağan akışına aykırı ifadeler içermektedir. Ayrıca iddiaya göre sigortalının çalıştığı çalışma olgusunu beyan ettiğinden ve belirtilen süre eski zaman dilimini içerdiğinden dinlenen tanık beyanları sıhhatli değildir.Bu nedenle davacı davasını ispatlayamamıştır. bu nedenle kararın bozulması gerekmektedir.
2- Davalılar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinde hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece mahkemesi kararının ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,
11/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…