YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14288
KARAR NO : 2023/358
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/697 E., 2022/1535 K.
DAVA TARİHİ : 16.06.2020
HÜKÜM/KARAR : Esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/169 E., 2022/52 K.
Taraflar arasındaki 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 05.05.1984 ile 31.12.1985 tarihleri arasında vergi kaydı ve 15.05.1984 – 10.08.2005 tarihleri arasındaki oda kaydına göre sigortalı olarak tescil edilmesi gerektiğini belirterek, sigortalılık tescil başlangıç tarihinin vergi kaydının başladığı 05.05.1984 olduğunun tespitine karar verilmesinin talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; mevzuat gereği davacının 01.10.2008 tarihinden önce Kuruma herhangi bir kayıt ve tescil talebinde bulunmadığını, vergi dairesi kayıtlarına göre geriye dönük tescil talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ,dosya kapsamında davacının 1479 sayılı Kanun’un Geçici 18. maddesi hükümlerine göre belirtilen sürelerde zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescili yönünde herhangi bir talebinin bulunmadığı, Kanunda, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlaması için öngörülen tarihlerden itibaren, borçlanma hakkının belirtilen süreler dahilinde kullanılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, davacının vergi mükellefi olarak kendi nam ve hesabına 05.05.1984 – 31.12.1985 tarihleri arasında çalıştığını, vergi kaydı nedeniyle Kurumun kendisini resen tescil etmek zorunda olduğunu, davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “4956 sayılı Kanun’un 47. maddesi ile 1479 sayılı Kanuna eklenen Geçici 18. maddenin yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihinden önce Kuruma kayıt ve tescil talebinde bulunmamış ve Kurum tarafından da resen kayıt ve tescili yapılmamış olan davacının; vergi, esnaf sicil veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak uyuşmazlık konusu dönemde 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına yasal olanak bulunmadığı ” gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddinde karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasanın 26. maddesinde yer alan düzenlemeye göre; sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, bu kanuna göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğunu, aksi durumda Kurum tarafından resen tescil işleminin yapılacağı hükme bağlandığı, davacının vergi ve oda kaydı dikkate alınarak sigortalı sayılması gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık davacının vergi kaydı ve esnaf odası kayıtlarına istinaden 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilip edilemeyeceğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,4956 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanuna eklenen Geçici 18. madde
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dava dilekçesi içeriği ve yargılama aşamasındaki beyanından davacının talebinin 05.05.1984 ile 31.12.1985 tarihleri arasında vergi kaydı ve 15.05.1984 – 10.08.2005 tarihleri arasında oda kayıtlarına istinaden bu sürelerde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının tespiti istemine ilişkin olduğu, davacının ancak 4956 sayılı Yasa ile eklenen 1479 sayılı Yasanın Geçici 18.maddenin yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihinden önceki bir tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olması halinde vergi, esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılığının tespitini isteyebileceği, dosya kapsamından, davacının 02.08.2003 tarihinden önce bu nitelikte başvurusu bulunmadığı anlaşılmakla, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…