YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14498
KARAR NO : 2023/11227
KARAR TARİHİ : 14.11.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/248 E., 2021/166 K.
KARAR : Davanın kabulü
Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı … ve davalı … Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 20.04.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Bşk. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının cadde ve sokakların temizlik hizmetini yürüten … Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya … Temizlik şirketinde çalıştığını, kimyasal atığı çöpe … Basım Ltd. Şti.’nin bıraktığını, olayda herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
2.Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen olayda şirket yetkililerinin kusur ve ihmali olmadığını, olaydaki sorumluluğun kimyasal atıkları işyerinde bırakan önceki kiracı ile emir ve talimat vermede ve güvenlik önlemi almada kusur ve ihmalleri ölçüsünde diğer davalılara ait olduğunu bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
3.Davalı … ve … Temizlik vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşunda müvekkili şirketlerin herhangi bir kusurunun bulunmadığını bildirerek yerinde bulunmayan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 14.05.2015 tarihli ve 2006/653 Esas, 2015/250 Karar sayılı kararı ile davalı … Temizlik Hiz. ve Otom. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine, davalılar … Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., … Basın ve Ambalaj San. Tic Ltd. Şti. ile … Belediyesi aleyhine açılan davanın kabulüne, 30.168,05 TL maddi tazminatın 20.04.2006 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 16.05.2019 tarih ve 2018/2325 Esas – 2019/3824 Karar sayılı ilamında özetle; davalı … Tem. Hiz. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin sorumluluğunu yukarıda yapılan açıklamalar da değerlendirilerek, gerektiğinde davalı … Tem. Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki sözleşmenin dosya arasına getirtilerek tartışan işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor almak ve tüm delilleri birlikte değerlendirerek hükme esas alınan hesap raporundaki veriler açısından ve diğer açılardan oluşan kazanılmış haklar da göz önünde bulundurularak sonuca göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.
B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve kanuna uygun bozma ilamına uyulduğu, SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının inceleme raporunda olayın iş kazası olduğunun bildirildiği, davacının son ücretinin net 512,67 TL olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamına uyulmakla, davalılar … ve … Şirketlerine müzekkere yazılarak kaza tarihi itibarı ile birbirleri arasında geçici işçi çalıştırılmasına ilişkin sözleşme örneği istendiği, davalılar vekilinin ellerinde bu konuda sözleşme olmadığını beyan ettiği, mahkemece aldırılan 11.08.2020 tarihli rapor kapsamında davalı alt işverenler (davalılar … ve … Şirketleri) geçici/ödünç işçi teminine giren ilişki içinde olduklarından birlikte sorumlulukları bulunduğu, aynı rapor kapsamında davalı asıl işveren … (… Belediye Başkanlığı) ‘nın %20, davalı alt işverenler … ve … şirketlerinin %30, davalı … Şirketinin %40, davacının ise %10 kusuru olduğunun kabul edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumunca davacının maluliyet oranının % 11,2 olduğunun tespit edildiği, bilirkişice yukarıda açıklanan veriler esas alınarak davacının zararı oluşa uygun olarak hesaplanmış maluliyeti sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararının taleple bağlı kalınarak 30.168,05 TL olduğunun kabul edildiği, tashih kararı ile her nekadar son celse “Davanın kabulü ile 30.160,05 TL ” yazılmış ise de karardan anlaşılacağı üzere davanı tam kabulüne karar verildiği ancak yazım hatası yapıldığı anlaşılmakla ilgili rakam “30.168,05 TL” olarak tashihen düzeltildiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 30.168,05 TL maddi tazminatın 20.04.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … ve davalı … Temizlik ..Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki karara dayanak raporda, davacı işçinin kusur oranı %20 iken, işbu karara esas kusur raporunda, bu oranın ortada değişen somut bir durum ve delil olmaksızın %10 a indirilerek, müvekkili idarenin kusur oranının artırılmış olmasının hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili idarenin ihale makamı olduğu, davaya esas alınan bilirkişi raporunda, SGK kayıtlarının detaylı olarak incelenmediği, davacının hangi tarihlerde hangi işyerinde çalıştığının hiçbir tereddüde yer bırakmaksızın tespiti yapılmaksızın davanın sonuçlandırılmasının hukuka uygun olmadığı, diğer davalı şirketler ile arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığını, dosya içeriğinde mevcut Sosyal Güvenlik Kurumuna ait yazılarda davacının maluliyet oranının %11,22 olduğu yardıma muhtaç olmadığı ancak, davacının ileriki dönemde sorun teşkil etmeyecek şekilde çalışması, hayatın olağan akışı çerçevesinde mümkün olduğu halde, hesaplanan tazminatın oldukça yüksek olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı … Temizlik..Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, belediye ihalelerine girerek kazandığı ihalelerde istihdam edilmek üzere işçileri işe almakta ve çalıştırmakta olduğunu, davacının da müvekkil şirkette temizlik işçisi olarak çalışmaya başladığı, davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusur ve tedbirsizliği bulunmadığı gibi, davacının da konteynerin içinde her zamanki gibi normal çöp olduğu varsayımı ile boşaltma işlemine devam ettiği, otomatik sıkıştırma işleminin de devam ettiği ancak kimyasal maddenin konteynır içine kimin tarafından konulduğunun araştırması yapıldığında, sorumluluğun diğer davalı … Basın ve Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait olduğunun ortaya çıktığını, müvekkil şirketin, işçi sağlığı ve işyeri güvenliği mevzuatına uygun olarak işçi çalıştırmakta ve çalışan işçilere gerekli tüm eğitim ve ekipmanları vermekte olduğu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun’un 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacı vekilinin Mahkemece verilen ilk kararı temyiz ettiği ve temyiz sebebi olarak davalı … Şirketinin kusuru bulunduğunu ileri sürdüğü, işbu temyiz sebebinin aynı zamanda davacının kendi kusur oranına da yapılmış bir itiraz olduğu, zira bozma ilamı doğrultusunda alınan kusur bilirkişi raporunda kusur paylaşımının tekrar yapıldığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı … ve davalı … Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,
3. Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,
14.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.