YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14521
KARAR NO : 2023/241
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/268 E., 2022/336 K.
2- … İnş Taah Tem Yem Taşıma Ltd. Şti. vekili Avukat …
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı Sınırlı Sorumlu … Pamuk Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Satış Kooperatifi Birliği vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; 03.10.2001 tarihli iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ve diğer ödemelerin 506 sayılı Kanun 26 ncı maddesi kapsamında rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … İnş. Taah. Tem. Yem Taşıma Ltd. Şti. vekili Avukat …, meydana gelen olayda müvekkilinin her hangi bir kusurunun bulunmadığını, asıl işveren Sınırlı Sorumlu … Pamuk Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Satış Kooperatifi Birliğinin kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Sınırlı Sorumlu … Pamuk Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Satış Kooperatifi Birliği vekili, meydana gelen olayda müvekkilinin her hangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2017 tarihli ve 2012/650 Esas 2017/249 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda davacı kuruma müzekkereler yazıldığı, ancak değişik cevapların verildiği, dosya içinde bu nedenle birden fazla hesap raporu alındığını, 31.03.2017 tarihli raporun denetime elverişli ayrıntılı olması yine Yargıtay Bozma ilamına uygun olarak hazırlandığı anlaşılmakla hükme bu hesap raporu dikkate alınarak, dava dışı sigortalı Şeyhmuz Bal’ın iş kazası geçirmesi nedeniyle, 36.984,51 TL. peşin sermaye değeri olduğu, ancak davalıların, %60 kusur durumuna göre 22.190,71 TL. Sorumlu oldukları kanaatine varıldığını, her ne kadar duruşmadaki kısa kararda 11.821,55 TL. gelir denmiş ise bozma ilamı öncesi karar alınırken sehven kaldığı anlaşılması ile bu maddi hatanın kararın uygulanmasında çelişki oluşturmaması için gerekçeli kararda düzeltilerek, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, buna göre, 22.190,71 TL nin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 497,62. TL hastane masrafı 07.11.2001 tarihinden itibaren, 325,18.TL hastane masrafı 02.01.2002 tarihinden itibaren, 2.215,32. TL hastane masrafı 06.12.2001 tarihinden itibaren, 26,61. TL hastane masrafı 26.11.2001 tarihinden itibaren, 159,60. TL geçici iş göremezlik ödeneğine 24.01.2002 tarihinden itibaren, 50,40. TL geçici iş göremezlik ödeneğine 01.03.2002 tarihinden itibaren, 49,00. TL geçici iş göremezlik ödeneğine 05.04.2002 tarihinden itibaren 53,92. TL geçici iş göremezlik ödeneğine 13.05.2002 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Bozma ilamında;
2.1. Eldeki davada mahkemece verilen 02.07.2009 tarihli karar, Dairemizin 05.09.2012 tarihli bozma ilamı ile “….Mahkemece, sigortalıya bağlanan ilk peşin değerli gelirin ve yapılan masrafların %60 kusur karşılığı miktara hükmedilmiş ise de, iş kazasına uğrayan sigortalı …’ın % 45,20 sürekli iş göremezlik derecesine göre gelir bağlandığı, yapılan kontrol muayenesi sonucu ise sürekli iş göremezlik derecesinin 01.12.2007 tarihinden itibaren azalma kaydıyla %29,00’a düştüğü anlaşılmıştır. Yapılan araştırma sonucu, sürekli işgöremezlik derecesinin zaman içinde iyileşme göstererek düştüğü tespit edilirse, sürekli işgöremezlik derecesinin düşme tarihinin açıkça belirlenmesi gerekir. Bu durumda, düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan işgöremezlik oranındaki düşme karşısında, başlangıçtaki gelirin, değişen işgöremezlik oranına uyarlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durumda, peşin sermaye değerli gelirin, gelir başlangıç tarihi itibariyle, düşen iş göremezlik oranına göre belirlenmesi; yeni oran üzerinden belirlenmiş olan peşin sermaye değerli gelire, gelir başlangıç tarihinden sürekli iş göremezlik derecesinin düştüğü tarihe kadar ödenen gelirin, yüksek iş göremezlik oranı ile düşen iş göremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik oranına karşılık gelen miktarının ilavesi gerekecektir. Öte yandan, başlangıçtaki gelir onay tarihinin esas alınması gereği de sürecektir…” ifadeleriyle, peşin değerli gelirin açıklanan maddi ve hukuki ilkelere göre belirlenmesi gereğine işaret edilerek bozulduğu, Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğunun bulunduğu Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımlarının kesinleştiği, bozma kararına uymuş olan mahkemenin kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremeyeceği belirtilerek Mahkemece, eldeki davada, bozmaya uyulmuş ise de, uyulan karada belirtilen maddî ve hukukî olgular gözetilerek bozma doğrultusunda bir hesaplama yaptırılıp varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği,
2.2. Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı Kooperatif vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı kurum vekili: davalı tarafın tam kusurlu olduğunu, sigortalının kusurunun bulunmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı Kooperatif vekili: Müvekkilinin kampanya dönemlerinde yükleme-boşaltma işini yapan diğer davalı işverenin işçisinin geçirdiği iş kazasında kusurlarının bulunmadığını, tespit edilen tazminatın yüksek olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 03.10.2001 tarihli iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ve diğer ödemelerin 506 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesi kapsamında kusurlu taraflardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2.-506 sayılı Kanun’un 26/1 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı Kurum ve davalı Kooperatif vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…