YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14643
KARAR NO : 2023/532
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1108 E., 2022/2058 K.
DAVA TARİHİ : 14.12.2020
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/262 E., 2021/144 K.
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, kurumun 04.11.2020 tarihli işlemle, 15.05.2013 de davacının kurumdan emekli olması sebebiyle 23.12.1990 da ölen babasından ölüm aylığı alamayacağını, bu nedenle 23.12.1990 dan itibaren yapılan ödemelerin faizi ile birlikte ödenmesinin gerektiği belirtilerek aylık talebinin reddedildiği, davacının babasının kurum emeklisiyken öldüğünü mirasçı olarak eşi ve çocuklarının kaldığını annelerinin 1993 de öldüğünü, davacının kardeşi …’nin babasından aylık alırken davacının alamadığını, kuruma ölümden itibaren aylık bağlanması için ve faizi ile ödenmesi bakımından 08.10.2020 de başvurduklarını, 18.11.2020 de reddedildiğini, gerekçe olarak davacının emekli sandığından aylık aldığının gösterildiği, oysa SSK ya da Bağ-Kur emeklisi olan kız çocuklarının hem kendi maaşlarının hem babalarının ölüm aylığını alabildiğini, emekli sandığından emekli olanların ise alamadığını, 5510 sayılı Yasanın 34/b maddesinin ssk ya da bağkur emeklisi olanlara uygulandığını, 34/b maddesinde ise yapılan düzenleme sebebiyle 4/c emeklilerinin aylık alamadığını belirterek bu durumun anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, maddedeki kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma ibaresinin iptali gerektiğini belirterek anayasa aykırılık iddiasında bulunmuş, aksi takdirde 04.11.2020 tarihli idare işlemin iptali ile davacıya 23.12.1990’dan itibaren ölüm aylığı bağlanması ve faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi şimdilik alacakları için 1.000 TL’nin davalıdan tahsilini istemiştir.
II. CEVAP
Kurum vekili işlemde hata olmadığını, yasanın 34. maddesi ve genelgeye uygun işlem yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının babası 1479 sayılı Yasaya tabi olmakla hak sahipleri açısından aylık koşulları bu yasaya göre belirlenecektir. 1479 sayılı Yasanın 45.maddesinde açıkça kendi çalışmalarından dolayı sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almamak ya da geçimini sağlayacak geliri olmama koşullarının babadan aylık için arandığı ortadadır. Buna göre davacı emekli sandığına tabi çalışan olup aylık aldığından babasından aylık alamayacağı anlaşılmaktadır. Davacının kız kardeşinin babasından aylık alması ortada bir eşitsizlik olduğunu göstermez. Davacının kız kardeşinin 5434 sayılı Yasaya tabi aylık alan kişilerden olduğuna dair herhangi bir belge dosyada yoktur. Eşitlik eşit durumdakiler arasında aranması gereken bir husus olduğundan davacının babası üzerinden aylık bağlanması yönündeki talebinin de reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; müvekkilinin kardeşlerinden … babasından ölüm aylığı aldığı halde müvekkilinin almadığını, SSK ve Bağ-Kur emeklisi kız çocuklarının hem kendi maaşlarını, hem de babalarının maaşını alırken Emekli Sandığı emeklisi olan davacının alamamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ileri sürmüş ve kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının 04.11.1987 den 29.04.2013 e kadar Emekli Sandığı kapsamında çalışarak 15.5.2013 den itibaren emekli aylığı aldığı, sonrasında ise 2018 e kadar 4/1-a kapsamında çalışması nedeniyle, 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı babasından ölüm aylığı bağlanması mümkün olmadığından davanın reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kendi çalışmalarından dolayı 4/1-c kapsamında yaşlılık aylığı almakta olan davacıya 4/1-b kapsamında sigortalı olan babasından aylık bağlanıp bağlanamayacağının tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun 45, 46 ıncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…