YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14687
KARAR NO : 2023/69
KARAR TARİHİ : 10.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/234 E., 2022/555 K.
DAVALILAR : 1- … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.
vekili Avukat … 2- …
FER’Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 25.03.2015
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve fer’i müdahil … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı işverene ait işyerinde 15.10.2008 – 02.04.2011 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Fer’i müdahil … vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2016 tarihli ve 2015/200-2016/62 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ve fer’i müdahil … vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 07.11.2017 günlü ve 2016/6688- 2017/8939 E.K. sayılı ilamı ile; Somut olayda, davacı adına 02.04.2011 ile 15.03.2012 ve 10.07.2012 ile 30.11.2012 tarihleri arasında hizmet bildiriminde bulunan … sicil numaralı … ünvanlı işyerinden bildirimi yapıldığından davacının ihtilaflı dönemdeki bildirimi yapılmayan aradaki sürelerin davacı adına bildirimi yapılabilmesi için; bu bildirim dönemi yönünden çalışmasının dava dışı işyerinde mi davalı şirket işyerinde mi geçtiği, davacının bildiriminin neden dava dışı 1029152 sicil numaralı yerden bildirildiği, davalı işyeri ile dava dışı işyeri arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılmadan eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi hatalı olduğu, yapılacak işin, ihtilaf konusu dönemde davacı adına hizmet bildirilen işyerleri ile davalı işveren arasında organik bağ bulunup bulunmadığını davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarını da istemek suretiyle araştırmak, organik bağ bulunması durumunda dava dışı işverenliği davaya dahil etmek, davalı işverene ait … sicil numaralı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının tamamını getirtmek, bordro tanıklarını dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, … ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının ihtilaflı dönemde hangi işyerinde çalıştığı, çalışmasının kesintisiz olup olmadığı ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, … A.Ş.’ den davacının … ve Beko ürünleri servis elemanı olduğuna ve buna ilişkin eğitim gördüğüne dair kayıt bulunup bulunmadığını sormak, varsa gönderilmesini istemek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek olduğuna işaret edilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 11.12.2019 tarihli ve 2018/145-2019/416 E.K. sayılı kararı ile; bozma ilamı dikkate alınarak davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ile davacının … kayıtlarında hizmet bildirimi yapılan … sicil dolu …’a ait işyeri arasında organik bağ bulunup bulunmadığı usulünce irdelenmiş ve davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ile … arasında organik bağ olduğu tespit edilerek … davaya dahil edilmiş, yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen bordro tanıklarının beyanları bir arada değerlendirildiğinde, davacının hizmetin tespitini istediği 15.10.2008 – 02.04.2011 tarihleri arasında 11.02.2020 tarihi hariç olmak üzere (zira bu tarihte davacının Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü nezdinde çalışması bulunmakta olup davalılar ile arasında da herhangi bir bağ bulunmadığından ayrı tutulmuştur) aralarında organik bağ olduğu anlaşılan davalılara ait iş yerinde toplamda 885 gün hizmetinin bulunduğu, bu sürelerdeki çalışmasının kesintiye uğramadığının sabit olduğu, bilirkişi …’den alınan raporun dosya kapsamına uygun usul ve denetime açık olduğu gerekçeleriyle, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı …’ün … sigorta sicil nosu ile davalıya ait işyerinde 15.10.2008 – 02.04.2011 tarihleri arasında (11.02.2010 tarihi hariç olmak üzere) toplam 885 gün asgari ücretle hizmet akdi ile sigortasız olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
C. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 06.04.2021 günlü ve 2020/10496-2021/4762 E.K. sayılı ilamı ile; mahkemenin gerekçesinde ilgili dönem yönünden “davacı …’ün 2101201000910 Sigorta sicil nosu ile davalıya ait işyerinde 15.10.2008 – 02.04.2011 tarihleri arasında (11.02.2010 tarihi hariç olmak üzere) toplam 885 gün asgari ücretle hizmet akdi ile sigortasız olarak çalıştığının tespitine” karar verilmişse de, davacının hangi işveren yanında ne kadar çalıştığı net olarak tespit edilmeden, her bir işveren nezdinde geçen çalışmalar ayrıştırılmadan, infaza elverişli olmayan şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, bozulmasına karar verilmiştir.
D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2022 tarihli ve 2021/234-2022/555 E.K. sayılı kararı ile; davacının davasının kabulü ile; davacı …’ün … sigorta sicil nosu ile davalılardan …’a ait işyerinde 15.10.2008 – 11.03.2011 tarihleri arasında toplam 866 gün asgari ücretle hizmet akdi ile sigortasız olarak çalıştığının tespiti ile; davalı … Elek. Tek. Ser. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti’ye ait iş yerinde 12.03.2011 – 01.04.2011 tarihleri arasında toplam 19 gün asgari ücretle hizmet akdi ile sigortasız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve fer’i müdahil … vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın hak düşürücü süresi içinde açılmadığını, çalışma olgusunun somut ve inandırıcı delillere ortaya konulamadığını, davalı şirket ile diğer davalı arasında organik bağ bulunmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i müdahil … vekili, bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediğini, fiili çalışmanın ispatlanamadığını belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı işverenlere ait işyerinde 15.10.2008 – 02.04.2011 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, özellikle bozma ilamında belirtildiği üzere; dosyaya getirtilen ticaret sicil kayıtlarına göre davalı … unvanlı işyerinin kuruluş tarihinin 03.10.1989 olduğu ve yetkilisinin … olduğu, …’ın 11.10.2012-15.07.2016 tarihleri arasında diğer davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin temsilcisi olduğu, … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti’nin yetkili müdürünün nüfus kayıtlarına göre …’ın eşi… olduğu, bu bağlamda davalılar arasındaki organik bağın tespit edildiği, ayrıca ihtilaflı dönem bordro tanıklarının beyanları ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacının davalılar yanında kabule karar verilen dönemde hizmet akdine tabi çalıştığı belirgin olduğundan, verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla; davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ve fer’i müdahil … vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … Elek. Tek. Ser. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ve fer’i müdahil … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…