YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1541
KARAR NO : 2023/539
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin … büyükşehir belediyesi Fen işleri daire başkanlığı tarafından ihalesi yapılan bitümlü sıcak karışım asfalt temini ve yol onarımı işini üstlendiğini, işin 02.07.2013 tarihinde tamamlandığını, ancak kurumca asgari işçilik oranının %4,78 olarak tespit edildiğini, bahse konu iş ile ilgili olarak işin bir kısmının müvekkilinin kendi işçileri ile yaptığını, bir kısmının sadık iş yeri numarasında yer alan daimi iş yerinde çalıştırdığı işçilere yaptırıp, dahili fatura düzenlediğini, bir kısmının ise taşeronlar aracılığı ile başka firmalara yaptırıldığını ve yapılan işlere dair faturalar düzenlediğini, yine ihtiyacı olan bir kısım malzemeleride dışarıdan satın aldığını, iş asfalt temini işi olup, mal alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğni, mal alımlarında asgari işçilik oranının aranmadığını, muadil tanımı olarak hazır beton üretiminin kabul edilebileceğini, hazır beton üretimi işçilik oranının %1,5 olduğunu, yapılan işler ve miktarları ile bunların tutarları değerlendirildiğinde en fazla %2,93 oranında asgari işçilik oranı olarak tespit edilmesi gerektiğini beyanla müvekkiline ait … sicil numaralı iş yeri için gereken asgari işçilık oranının tespiti ile muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının kuruma davadan önce müracaat etmediğini bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca davanın esastan reddi gerektiğini, davacı şirket için belirlenen asgari işçilik oranının kanun ve yönetmelikte düzenlenen usullere göre belirlendiğini, bu nedenle aksi davanın reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 04.01.2021 tarihli bilirkişi raporu ile; ihale kapsamındaki işlerin niteliği esas alınarak yol bakım onarım işleri için uygulanması gerekli asgari işçilik oranı ihale döneminde yürürlükte bulunan 08.07.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen oranları gösterir tebliğ esas alındığında %7 olarak hesap edilerek 5510 sayılı Kanun’un 85 inci maddesi hükmü uyarınca sigortalı sayısının çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında eksik bildirimin söz konusu olmadığı ifade olunmuş, bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun, denetime elverişli kabul edilerek hükme esas alınmış, eksik harcın karar tarihinden evvel tamamlanmış olması da gözetilerek davanın kabulüne, davacı iş yeri için uygulanması gerekli asgari işçilik oranının %7 olarak uygulanması gerektiğinin ve 5510 sayılı Kanun’un 85 inci maddesi uyarınca işin yürütümü açısından gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, yerel mahkemece yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, 05.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda; temin edilen asfaltın davacının kendi tesisinde üretilmesi sebebiyle asgari işçilik hesaplanması gerektiği kabul edilecek ise asgari işçilik oranının %4 asfalt teminine ilişkin hakediş tutarlarına uygulanması gerektiğinin belirtildiğini, raporda yol onarım işi kapsamında belirlenmiş olan asgari işçilik oranı %7 olarak, asfalt teminine ilişkin asgari işçilik oranı ise %4 olarak belirlenerek davacının herhangi bir eksik bildirimde bulunmadığı kanaatine varıldığını, müvekkil kurum Asgari İşçilik Tespit Komisyonu tarafından davacı şirketin asgari işçilik oranının %4,78 olarak belirlendiğini, belirlenen asgari işçilik oranının kanunda ve yönetmelikte düzenlenen usullere göre belirlendiğini beyanla mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Davacı şirketin ihale ile davadışı … Büyükşehir Belediyesi’nden “bitümlü sıcak karışım asfalt temini ve yol onarımı” işini aldığı, işin 25.05.2012 – 02.07.2013 tarihleri arasında sürdüğü, toplam istihkak tutarının 22.469.748,96 TL olduğu, davalı Kurum tarafından asgari işçilik oranının %7 olarak belirlendiği, uygulanan asgari işçilik oranı ve hesaplanan borç miktarının 18.04.2014 tarihli yazı ile davacı şirkete bildirildiği, davacı şirketin 13.05.2014 tarihli itiraz dilekçesi ile asgari işçilik oranına itiraz ederek oranın yeniden belirlenmesini ve kendilerine ilişiksiz yazısının verilmesini talep ettiği, davacı şirketin itirazı üzerine davalı Kurum tarafından Asgari İşçilik Tespit Komisyonu’na başvurulduğu ve Asgari İşçilik Tespit Komisyonu’nun 30.05.2014 tarihli kararı ile asgari işçilik oranının %4,78 olarak belirlendiği, bunun üzerine davalı Kurum tarafından 10.11.2017 tarihinde yeniden değerlendirme tutanağı hazırlanarak asgari işçilik oranının %4,78 olarak kabulü ile prim borcu hesaplanırken oranın %25 eksiği de dikkate alınarak davacı şirkete asgari işçilik prim borcu çıkarıldığı ve 16.11.2017 tarihli yazı ile davacı şirkete bildirildiği, yazının davacı şirkete 17.11.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından 15.12.2017 tarihli e-posta ile itiraz edildiği ve aynı tarihte de dava açıldığı, mahkemece mali müşavir, inşaat mühendisi ve hukukçu bilirkişilerden oluşan heyetten alınan raporda; davacı şirketin 5510 sayılı Kanun’un 85 inci maddesi uyarınca işin yürütümü açısından gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında (eksik) bildirimde bulunmadığının belirtildiği, tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre davalı tarafından yapılan istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asgari işçilik oranının tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 85 inci maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.