YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7653
KARAR NO : 2022/16247
KARAR TARİHİ : 19.12.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemiz bozma kararı sonrası, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince bozmaya uyularak verilen kararın, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, davacının 23/01/1986 ile 17/01/2011 tarihleri arasında askerlik dışında aralıksız çalıştığını belirterek davalı işyerinden Kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespiti ile çalışmasının tamamında asgari ücretin 2.63 katı ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP:
Davalı … vekili, husumet yöneltilemeyeceğini,çalışmanın kesintili olduğunu, Kurum kayıtlarında ve ücret bordrolarında asgari ücretle çalıştığının sabit olduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı şirket vekili, davacının şirket bünyesinde 01/02/1997 tarihinde işe başladığını, 1997’den önceki dönem bakımından davalı … … Ltd. Şirketine husumet yöneltilemeyeceğini, davacının asgari ücretle çalıştığını, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
SGK vekili, davanın reddini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından, davanın kabulüne, davacının 23/01/1986-17/01/2011 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde asgari ücretin 2,19 katı ücretle kesintisiz olarak çalıştığının ve 62.749,40 TL eksik prime esas kazanç bildiriminin yapıldığının tespitine, kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, Dairemizin 2021/10020 Esas 2021/15399 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; “davanın kısmen kabulü ile,davacının askerlik hizmeti yaptığı 01/03/1988 – 01/09/1989 tarihleri hariç olmak üzere 23/01/1986 – 16/01/1997 tarihleri arasında davalı …’ya ait işyerinde, 16/01/1997 – 17/01/2011 tarihleri arasında davalı … … Ltd. Şti’ ye ait işyerinde yasal asgari ücretle çalıştığının tespitine, askerlik süresinin ve kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına,alacak davası gereği yapılan ödemelerin 446,55 TL’sinin 2011/1, 4.491,80 TL’sinin 2011 yılı 2. ay sigorta primi esas kazancına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, davacının prime esas kazancının asgari ücretin 2,63 katı olduğuna yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı vekili, davacının 30 yıllık tecrübesi olan kuyumcu olduğunu, net 1100 TL ücret ödendiğine dair 12/05/2007 tarihli belge olduğunu,işçilik alacağı dosyasının bu şekilde kesinleştiğini belirterek reddedilen prime esas kazanç tespiti istemi yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.
SGK vekili, hizmet tespiti davalarında çalışma olgusunun şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı şirket ve … vekili, 1986-1993 tarihleri arasında çalıştığının ispatlanamadığını,birden fazla işe giriş bildirgesi verildiğini, kesintili çalışma olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, çalışma olgusunun ispatlanamadığını belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Eldeki dosyada, Mahkemenin önceki kararı, Dairemizce, hizmet tespitine ilişkin kabulün yerinde olduğu, prime esas kazanç tespiti yönünden yapılan incelemede ise, dosya kapsamında davacının hizmet süresinin tamamında iddia edilen şekilde ücret aldığı iddiasını ispata elverişli yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı niteliğinde belge bulunmadığından, davacının prime esas kazanç tespitine ilişkin isteminin reddi isabetli ise de; kesinleşen yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması halinde ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gereği ile, işçilik alacakları davasında hüküm altına alınan tutarın davacıya ödenip ödenmediği araştırılmalı, ödemenin varlığı halinde, işçilik alacakları davasında hükmedilen tutar son ayın prime esas kazancına dahil edilmelidir gerekçesi bozulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonrası, “Davacıya ödenen fazla çalışma ücreti net 6.400,04TL, brüt 8.952,35TL’dir. Ödemeler fesih tarihinden sonra yapıldığından son ayın prime esas kazancına dahil edilmesi, bu yapılırken 2011 yılı ocak ayında geçerli … üst sınırı olan 5.177,40TL’nin aşılmaması 2011 yılı ocak ayı için bildirilen 716,85TL’nin o ay sigorta primine esas kazançtan mahsubu gerekir. Sonuç olarak bu ilkelere uygun olarak yapılan değerlendirme sonucunda alacak davası gereği yapılan ödemelerin 446,55TL’sinin 2011/1, 4.491,80TL’sinin 2011 yılı 2. ay sigorta primi esas kazancına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine dair karar verilmesi gerekmiştir” denilerek ilamında belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
Bölge Adiye Mahkemesince, işçilik alacağı dosyasında hükmedilen fazla çalışma alacağının, prime esas kazanç üst sınırı olan 5.177,40 TL’den işverence 2011 yılı ocak ayında Kuruma bildirilen 716,85 TL nin mahsubu ile 4.460,55 olarak 2011 ocak ayı primine eklenmesi gereken miktar olarak belirlendiği ( karara ve gerekçeye sehven 446,55 yazıldığı anlaşılmaktadır), brüt fazla çalışma alacağı miktarı olan 8.952,35 TL’nin 4.460,55 TL’sinin bu şekilde 2011 ocak ayına eklenmesinden sonra geriye kalan 4.491,80 TL’nin ise takip eden ay olan 2011/ 2.ay prime esas kazancına eklendiği anlaşılmaktadır.
Yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği şeklindeki önceki bozma ilamına uygun olarak , sadece ,sigorta primine esas kazanç üst sınırını da dikkate alarak belirlenen 4.460,55 TL’nin 2011/1 aya eklenmesine karar vermekgerekirken, kalan kısmını da 2011/2 aya ekleyerek hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2. maddesi gereğince BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 19.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.