YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7861
KARAR NO : 2023/207
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/140 E., 2019/122 K.
vekili Avukat …
DAVALILAR :1- … 2-… 3-…
4-… vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 20.10.2011
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı … vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; 11.10.2011 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; … sigorta sicil numaralı kurum sigortalısı …, davalı iş veren …’a ait … ilçesinde kurulu Baraj İnşaatında çalışmakta iken 17.07.2007 tarihli iş kazası sebebi ile vefat etmesi sebebi ile hak sahibi …’a 48.635,19 TL peşin değerli gelir bağlandığını, olayın 14.07.2007 tarihinde baraj inşaatında iş makinalarının çalışması sonucunda yuvarlanan kayaların altında kalarak gerçekleştiğini, mevcut tespitlerden ve delillerden anlaşılacağı üzere davalı iş verenin güvenlik önlemlerini almadığı aslında işe 12.07.2007 tarihinde başlayan sigortalının işe girişinin iş kazasından sonra kuruma bildirildiğinin tespit edildiğini, davalı iş verenin ayrıca 506 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi hükümlerine görede sorumlu olduğunu, bu nedenler ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davalıdan 24.317,60 TL nin 24.08.2011 tahsis onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, yargılama giderlerinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili özetle; dava konusu iş kazasının 14.07.2007 tarihinde meydana geldiğini, hak sahiplerine bağlanan giderlerin tahsis ve onay tarihlerinden itibaren 1 yıllık dava zamanaşımı süresinde rücu davasının açılabileceğini, bu nedenle zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, iş veren müvekkilinin görevli personellerine karşı düşen kusurun yüzdesinin belirlenmesi gerektiğini, olayda kaçınılmazlık oranının belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin gerekli önlemleri aldığını, müvekkilinin kusurundan bahsedilemediğini,davanın esasının kusura dayandığından ve müvekkilinin atılabilecek kusur bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacının üzerinde bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; 1- 2011/218 E., sayılı dava dosyasında davalı … aleyhine açılan dava ve ıslah dilekçesinin kabulü ile, 37.692,27 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Mahkememizin 2014/107 E., sayılı dava dosyasında davalı … aleyhine açılan dava dilekçesinin kısmen kabulü ile, 4863,52 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Mahkememizin 2011/218 sayılı dosyası ile birleşen 2014/107 E., sayılı davası ile yine mahkememizin 2013/213 sayılı dosyalarında davalı … aleyhine açılan davaların reddine, 4-Mahkememizin 2013/213 E., sayılı dava dosyasında davalılar … ve … aleyhine açılan dava ve ıslah dilekçesinin kabulü ile, 37.692,27 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (… aleyhine hükmedilen tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla) davalılar … ve …’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Mahkememizin 2014/107 E., sayılı dava dosyasında davalılar … ve … aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 4863,52 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (… aleyhine hükmedilen tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla) davalılar … ve …’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 15.02.2018 tarih ve 2015/19903 E., 2018/1013 K., sayılı ilamı ile özetle; “… Eldeki dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporu, kendi içinde ve dosyadaki diğer bilirkişi raporlarıyla çelişkiler içermektedir. Söz konusu bilirkişi raporunda ceza dosyasında da kusurlu bulunan davalı …’nin somut olayda kusurlu olduğunun belirtilip, herhangi bir kusur oranı izafe edilmemesi ve söz konusu rapor esas alınarak adı geçen davalı için davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir. Bu sebeple belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınmadan ve dosya içinde bulunan kusur raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verilmesi, ayrıca hüküm fıkrasında kabule konu miktarlar yönünden davalılar açısından tekerrür oluşturacak şekilde, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile de yazılı şekilde hüküm tesisi de bozmayı gerektirir, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “…Mahkememizin asıl dava dosyasından davalı … aleyhine açılan dava ve ıslah dilekçesinin kabulü ile; 37.692,27 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı …’ dan alınarak davacıya verilmesine, 2-Asıl dava dosyasında …’e karşı dava açılmadığından bu şahıs hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 3-Mahkememizin birleşen 2013/213 E., sayılı dava dosyasında davalılar …, … ve … aleyhine açılan dava ve ıslah dilekçesinin kabulü ile; 37.692,27 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (Ayvacık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/140 E., sayılı dosyasından … aleyhine hükmedilen 37.692,27 TL tazminat ile tahsilde tekerrür olmak şartı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Mahkememizin birleşen 2014/107 E., sayılı dava dosyasında davalılar …, …, … ve … aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; 6.079,40 TL rücuen tazminatın tahsis onay tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, şeklinde karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı … vekili dilekçesinde özetle; … iş güvenliği kapsamında üzerine düşen tüm özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olup davaya konu iş kazasında herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Bu anlamda vekil edene %80 kusur izafe eden 11.12.2018 tarihli bilirkişi raporunun tarafımızdan kabulü mümkün değildir. Dosyada buna ilişkin tarafımızdan yapılan itirazlar dikkate alınmamış, 11.12.2018 tarihli rapor hükme esas alınmıştır. Oysa dosyada yeniden kusur tespiti yapılmalı, vekil edenin davaya konu iş kazasındaki kusursuzluğu ya da daha az kusurunun bulunduğu tespit edilmeli idi. Bu anlamda yerel mahkemece itirazlarımız dikkate alınmamış, eksik inceleme ve araştırma ile dosya karara çıkarılmıştır diyerek kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davacı kurum vekili dilekçesinde özetle; yeterli denetimin sağlanması, gerekli güvenlik önlemlerini alma sorumluluğu tümüyle işçilere bırakılamaz. İşverenler iş yerlerinde tüm önlemleri almak ve koruyucu malzemeleri kullandırmakla yükümlüdür. Çalışanların iş güvenliğine aykırı eylem ve davranışlarına önleyici tedbir almayan işveren, iş kazasından sorumludur. Her halde, çalışan kimsenin iş güvenliği kendi dikkatine bırakılamaz. Bu nedenle, davalıların olaydaki kusuru %100 iken bilirkişi tarafından yapılmış olan tespitte müteveffa … ’a %20 kusur izafe edilmesi hatalı olmuştur diyerek kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 26 ıncı maddesi
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı kurum ve davalı … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…
…