YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/9575
KARAR NO : 2023/12873
KARAR TARİHİ : 15.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/319 E., 2022/1173 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/144 E., 2021/182 K.
Taraflar arasındaki 5510 sayılı Kanun’un geçici 75 inci maddelerinde yer alan teşvikten yersiz faydalandırılması nedeniyle teşvikin iptali ve Kurumca resen tahakkuk ettirilen borcun iptali ile birlikte teşviksiz belge istemine ilişkin Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Dava konusu uyuşmazlıkta Sir Winston Kafe isimli işyerinin sahibi olan müvekkil tarafından 1774 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi kapsamında … yabancı kimlik numaralı … isimli kişinin 23.07.2018 tarihinde başlayacağına yönelik … Emniyet Müdürlüğüne bildirimde bulunulduğunu, 23.07.2018 tarihinde çalıştığı kabul edilerek prim borcu çıkarıldığı gibi 2018/20 sayılı genelgeye istinaden 2018/1-9 devresine ait 6661 asgari destek tutarları re’sen iptal edilerek tahakkuk oluşturulduğunu, … isimli kişi müvekkil işyerinde fiilen hiç çalışmamış olup hizmet akti unsurlarının oluşmadığını, davalı kurum tarafından fiilen hizmet aktine dayalı çalışması olmayan bir kişi için fiili çalışması varmış gibi işlem yapılarak prim ve cezai işlem yapılmasının sosyal güvenlik ilkelerine aykırı olduğunu, yine bu kişi işyerinde hiç çalışmadığı gibi kendisine herhangi bir ücret ödemesi olmadığı gibi ücret bordrolarında ve banka kayıtlarında da ücret ödemesi bulunmadığını belirterek,1166566.45.01 sayılı müvekkil …’a ait kafeterya işyerinde … Yunusemre İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.08.2018 tarihli ve 63307/18 sayılı yazısında … kimlik numaralı …’nun 23.07.2018 tarihinde hizmet akdine dayalı çalıştığına dair bildirim ve bu bildirime dayanılarak davalı Kurum … Şehzadeler SGM Merkezi tarafından yapılan Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında yapılan tespit ve değerlendirmeler ile Kurum işlemlerinde herhangi bir hatanın ve hukuka aykırılığının bulunmadığını buna göre, esasen davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Somut olayda; davacı işveren tarafından yabancı uyruklu işçi işe alınmak üzere görüşme yapılmış aynı gün Çalışma Bakanlığından izin alınmadan çalıştırılamayacağının öğrenilmesi üzerine kişi aranarak kendisine bildirilmiş ve fiili bir çalışma eylemi olmadan 22.07.2018 tarihinde işe alım işlemi iptal edilmiş ve durum da Polis amirliğine bildirilerek, kolluk tarafından da durum … Yunusemre İlçe Emniyet Müdürlüğü Barbaros Şehit Özdemir Polis Merkezi Amirliği tarafından 27.08.2018/91244-18 sayılı yazısı ile Kuruma bildirilmiş olduğu, davacı Kobra Borzoo Rashvenloo isimli kişinin davaya konu işyerinde 23.07.2018 tarihinde eylemli bir çalışması bulunmadığı anlaşılmakla olayda hizmet akdinin unsurları oluşmadığı gibi bu durumda adı geçen kişinin sigortalı sayılmasını gerektirecek herhangi bir oluşum da olmadığı kanaatine varılarak, davanın kabulü ile …’ nun 23.07.2018 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmadığının tespiti ile bu bildirime dayalı olarak davalı Kurum tarafından yapılan işlemin iptaline,..” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davalı vekili, usul ve yasaya aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile …”Kurum işleminin yerinde olduğu kanaatine varılarak davalının istinaf isteminin reddine…” dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyizinde davacı hakkında yaptığı işlemin hukuka ve kanuna uygun olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı hakkında, 5510 sayılı Kanun’un geçici 75 inci maddelerinde yer alan teşvikten yersiz faydalandırılması nedeniyle teşvikin iptali ve Kurumca resen tahakkuk ettirilen borcun iptali ile birlikte teşviksiz belge istemine ilişkin Kurum işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un geçici 75 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.