YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10229
KARAR NO : 2023/11815
KARAR TARİHİ : 27.11.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/308 E., 2023/216 K.
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 18.01.2006 – 31.12.2011 tarihleri arasında kesintisiz olarak şef göreviyle davalı işveren nezdinde çalıştığı, 2010 yılında 2000 TL., 2011 yılında 2.250,00 TL ücret aldığı, iş akdinin işveren tarafından nedensiz olarak feshedildiği, kesintisiz çalışmasına rağmen 30.12.2009 – 31.12.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının Kuruma bildirilmediği, … 18. İş Mahkemesi’nin 2012/183 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için dava açıldığı iddiasıyla davacının Kuruma bildirilmeyen 30.12.2009 – 31.12.2011 tarihleri arasında çalışmasının tespitine, 2010 yılında 2.000,00 TL, 2011 yılında 2.250,00 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 18.01.2006 – 31.12.2011 tarihleri için işveren tarafından aylık sigorta bildirgeleri ile dönem bordrolarının verilmediği, Kurumun bildirim eksikliklerinden sorumluluğu bulunmadığı, derdestlik, husumet, görev, yetki ve hak düşürücü süre itirazında bulundukları, çalışma iddiası ve fiili çalışmasının ispatlanması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı …Tuğla Kiremit ve İnş San …ve Ortakları Koll. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği beyanlar ile … 18. İş Mahkemesi’nin 2012/183 Esas sayılı dosyasında verdiği beyanların gerçeği yansıtmadığı, davacı tarafından ibraname düzenlendiği, belgede yazan çalışma süresinin davalı tarafından kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, davacıya ait tüm delillerin … 18. İş Mahkemesi dosyasında bulunduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 14.12.2021 tarihli ve 2017/142 Esas, 2021/312 Karar sayılı kararla davacının, davalıya ait işyerinde 2006 – 2011 yıllan arasında işçi çavuşu olarak çalıştığı, hizmet tespiti talebi yönünden davanın ispat edildiği, prime esas kazanç yönünden yapılan değerlendirmede ise prime esas kazancın işverence Kuruma bildirilenin üzerinde olduğuna dair iddianın hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmak kaydıyla işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatının mümkün olması ve bu nitelikte yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilebilecek bir belge dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacının 30.12.2009 – 31.12.2011 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 03.03.2022 tarihli ve 2022/349 Esas, 2022/350 Karar sayılı kararı ile hizmet tespiti yönünden dinlenen tüm tanıklar davacının uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığını doğruladıkları, ücretle ilgili yazılı herhangi bir delil bulunmadığı, dolayısıyla mahkemenin davanın hizmet tespiti talebi yönünden kabulüne, sigorta prime esas kazanç talebi yönünden reddine dair kararının yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli ve 2022/349 Esas, 2022/350 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairemiz tarafından 22.06.2022 tarihli ve 2022/6075 Esas, 2022/9585 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:
“…Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında, işçilik alacağı dava dosyasına sunulan ibranamede kıdem tazminatı hesap tablosu, avans çizelgelerinin, yazılı delili başlangıcı sayılması suretiyle tanık dinlenmesinin mümkün olduğu görülmekle, elde edilen tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, prime esas kazanç yönünden, mahkemece eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.”
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hizmet tespiti yönünden hükmün bozma kapsamı dışında kaldığı, prime esas kazanç tespiti talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise, davalı vekilinin, işçilik alacağına ilişkin davada mahkemeye verdiği 16.05.2012 havale tarihli dilekçede “…davacının düzenleyerek müvekkile verdiği ibraname geçerli bir ibraname olup…” ifadesi kullandığı, ibraname ve feragatname adlı belgede davacının “18.01.2006 – 31.12.2011 arasında çalıştığını, çalışma süresine ait tüm hak ve alacaklarını eksiksiz aldığını, hiçbir hak ve alacağı olmadığını” beyan ve imza ettiği, işçilik alacağı dava dosyasına sunulan ibranamede kıdem tazminatı hesap tablosu, avans çizelgelerinin, yazılı delili başlangıcı sayılması suretiyle tanık dinlenmesinin mümkün olduğu, davacının iddiasının işçilik alacağına ilişkin dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları, davacının iş yerindeki konumu ve yaptığı işin niteliğine göre ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 30.12.2009 – 31.12.2011 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak 2010 yılında aylık net 2.000,00 TL, 2011 yılında aylık net 2.250,00 TL ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; çelişkili raporla hüküm kurulduğu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının nazara alınmadığı, yazılı delil bulunmadığı, işçilik alacakları dosyasında kazanç tespitine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, hak düşürücü süreye uğradığı, Kurumun yükümlülüğü bulunmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı …Tuğla Kiremit ve İnş San …ve Ortakları Koll. Şti vekili temyiz dilekçesinde özetle; kesintisiz hizmet bulunmadığı, çalışmanın dönemsel olduğu, lehe olmayan tanık beyanlarının esas alınmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 30.12.2009 – 31.12.2011 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancın tespiti davasıdır.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369’uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371’inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesi ilgili hükümlerdir.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.