YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10559
KARAR NO : 2023/13400
KARAR TARİHİ : 25.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2057 E., 2023/1853 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/12 E., 2023/156 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta başlangıç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde 04.08.1999 – 12.11.2000 tarihleri arasında çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; feri müdahil Kurumun herhangi bir kusuru ya da haksız bir işlemi bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının söz konusu tarihler arasında davalı idare bünyesinde kesintisiz olarak çalışmasının söz konusu olmadığını, davacının dava tarihinde davalı idareye bağlı Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik Ana Bilim Dalında Doktor Öğretim Üyesi olarak çalıştığını, davacının özlük dosyasının incelenmesi neticesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 33 üncü maddesi uyarınca EM-KHA:8/1-GA:6/1 olarak Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu’na uzman olarak atanarak 13.11.2000 tarihinde görevine başladığını, davacının Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu’nda 04.08.1999 – 13.11.2000 tarihleri arasında öğretim elemanı olarak herhangi bir sigorta akdi ile çalışmasına ilişkin bir belgenin özlük dosyasında bulunmadığını, davacının sadece 1999 – 2000 Eğitim – Öğretim yılı güz yarıyılında bazı derslere yardımcı öğretim elemanı olarak (part-time) girdiğinin anlaşıldığını, çalışmalarının kesintisiz ve sürekli olmadığını, çalışma şeklinin kısmi süreli ve belirli süreli olacak nitelikte olduğunu, çalışmalarının o dönemde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini ve zamanaşımı def’inde bulunduklarını beyanla davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanların, daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacakları, ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılı Kanun’un 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanun’un değil 5510 sayılı Kanun’un öngördüğü kural ve esasların uygulanacağı, dolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği, T.C. Anayasası’nın 158 inci maddesindeki “…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır” hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi kararının bu uyuşmazlığın çözümünde esas alınacağı, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idari eylem” niteliğini korumaya devam edeceğinden bunların iptali için açılan davaların çözüm yerinin İdari yargı yeri olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 05.12.2012 gün 2012/251E, 263K sayılı; 24.12.2012 gün 2012/536E, 433K sayılı kararlarının da bu yönde olduğu, davacının, davalı rektörlük bünyesindeki Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu’nda 04.08.1999-13.11.2000 tarihleri arasında 657 sayılı Kanun’a tabi (5510 sayılı Kanun’un 4/1-c maddesi kapsamında) çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 04.08.1999 olduğunun tespitini talep eden davacının, 5510 sayılı Kanun’un geçici 4 üncü maddesine değişiklik getiren 5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce davaya konu statüde bulunduğunu ileri sürdüğü de göz önünde bulundurularak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Uzman kadrosuna atanıncaya kadar 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı olarak çalıştırılmasına rağmen davalı işverenin SGK ile ilgili hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere davada adli yargı yerinin görevli olduğunu bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hizmet cetveli incelendiğinde davacının davalı işyerinde 13.11.2000 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun kapsamında (4/c) hizmetlerinin bildirildiği, davacının öncesi dönemde de benzer çalışmalarının tespitini talep etmekle dava konusu dönem, 5510 sayılı Yasa’nın geçici 4. Maddesi ve benimsenen Yargıtay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına nazaran davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde 04.08.1999 – 12.11.2000 tarihleri arasında çalışmalarının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2. 5510 sayılı Kanun’un geçici 4 üncü maddesi, 6100 sayılı Kanun’un 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının b bendi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.