YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10828
KARAR NO : 2023/11308
KARAR TARİHİ : 15.11.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/215 E., 2023/98 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında Mahkemede görülen rücuan tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile Kurum sigortalısı …’ın davalı işyerinde 08.11.2003 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesi yaralanması nedeniyle kendisine 50.709,13 TL ilk peşin değerli sürekli iş göremezlik geliri bağlandığını, 470,69 TL SYZ, 11.187,48 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığını, 6.238,32 TL ilaç ve tedavi gideri harcandığını, Kurumun toplamda 68.605,62 TL zarara uğradığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere belirsiz olan kurum zararı nedeniyle 3.430,28 TL talep edilmekle birlikte Mahkemece yaptırılacak kusur incelemesi sonucu belirlenebilecek olan uyuşmalık konusu Kurum alacağının, sarf, onay ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı kusurlu olmakla birlikte ileride başka kusurlu çıkarsa müşterek ve müteselsil hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar … ve … vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tazminat istemlerine ilişkin yasal dava süresinin 1 yıl olması ve olay tarihi olan 08.11.2003 tarihinden itibaren söz konusu taleplere ilişkin yasal süreler geçtikten sonra dava açılması nedeniyel davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyel reddi gerektiğini, müvekkilleri aleyhine açılan tazminat iddiası ile alacak talebinde bulunulmasının yasal dayanağının bulunmadığını, zararlandırıcı sigorta olayında devlet adına Sosyal Güvenlik Kanunlarını uygulanmakla görevli Sosyal Güvenlik Kurumu birinci kişi, risklerin gerçekleşmesi halinde sigortalının ya da hak sahiplerinin Kurumdan yardım görmesi için primleri ödeyen işverenin ikinci kişi konumunda olduğunu, taraf sıfatı bulunmayan müvekkilerine karşı hiçbir kusurlarının bulunmadığı olaya ilişkin alacak talebinde bulunulmasının haksız ve yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.03.2016 tarihli ve 2014/309 Esas, 2016/96 Karar sayılı kararıyla; işveren davalı … Maden … A.Ş.’ nin %60, davalı …’ın %5, davalı …’un %5 ve sigortalının %30 kusurlu olduğuna ilişkin kusur raporu hükme esas alınarak, davalı Şirket yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dairemiz 18.11.2019 tarih 2019/5714 Esas, 2019/8674 Karar sayılı ilamı ile “…Davalı … Maden San. ve Tic. A.Ş.’ne yönelik feragat beyanında bulunan Avukatın vekaletnamesi veya kurumca tevkili ve ayrıca feragat yetkisinin bulunup bulunmadığı belirlenip oluşacak sonuca göre bu konuda bir karar verilmelidir. ” gerekçesi ile Mahkeme kararı bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 02.11.2020 tarihli ve 2020/139 Esas, 2020/271 Karar sayılı kararı ile davanın, davalı … Madencilik… Şirketi yönünden HMK 114/1-i maddesi uyarınca dava şart yokluğundan reddine, diğer davalılar …, … yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine, karar verilmiştir.
C. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dairemiz 24.05.2021 tarih 2021/1550 Esas, 2021/6821 Karar sayılı ilamı ile “Dosya kapsamından; Dava 08.10.2014 tarihinde açılmıştır, tedavi gideri 19.04.2004 tarihli olup mahkemenin bu yönden vermiş olduğu zamanaşımı nedeniyle ret kararı doğrudur. Geçici iş göremezlik ödemeleri yönünden ise, 16.03.2004 ile 16.06.2006 arasında değişik tarihlerdeki ödemeler her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren zamanaşımına girip girmediği irdelenerek karar verilmelidir. Sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi 16.10.2006 olup dava 08.10.2014 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmış ve bu alacak kalemi yönünden zamanaşımı süresinin dolmadığı gözetilip işin esasına girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece öncelikle zamanaşımı def’inin süresi içerinde ileri sürülüp sürülmediği belirlenerek, süresinde ileri sürülen zamanaşımı def’i yönünden yukarıda yazılı sürelere göre irdeleme yapılmalı, süresi içerisinde ileri sürülmeyen zamanaşımı def’i yönünden işin esasına girilerek karar verilmelidir.” gerekçesi ile Mahkeme kararı bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile işveren davalı … Maden A.Ş nin %60, davalı …’ın %5, davalı …’un %5 ve sigortalının %30 kusurlu olduğuna ilişkin kusur raporu hükme esas alınarak, davanın kısmen kabulüne, 35.825,87 TL ilk peşin sermaye değerli gelir alacağının onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar …, …’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine, 5.195,85 TL geçici iş göremezlik ödemesi alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar …, …’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı kuruma verilmesine, tedavi gideri alacağının zamanaşımı nedeni ile reddine, davanın davalı … Maden… Şirketi yönünden HMK’nın 114/1-i maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili; ……. Şirketi yönünden davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini aleyhe vekalet ücretinin hatalı olduğunu, diğer talepleri yönünden de gelirin onay tarihinden itibaren zamanaşımının dikkate alınması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun 26 ncı maddesi,
3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun’unun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, temyiz eden ve temyiz kapsamına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
15.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.