YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1214
KARAR NO : 2023/1273
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/264 E., 2021/479 K.
DAVALILAR : 1- …Yem Tic.ve San. Ltd. Şti. vekili Avukat …
2-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 21.06.2010
HÜKÜM/KARAR :Davanın kabulüne
Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalı şirkette 28.11.2005 ve 25.01.2009 tarihleri arasında süt toplama işinde çalıştığını, davalıya en son 25.01.2009 tarihinde hiçbir sebep gösterilmeksizin “Sen artık çalışmıyorsun, süt toplamayacaksın” diyerek işten çıkartıldığını, müvekkilinin şirketin logosunu taşıyan araç ile sütleri topladığını ve toplama merkezine topladığı sütleri teslim ettiğini, yaptığı iş karşılığında da şirketten maaşını aldığını, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca eksiksiz ve kusursuz olarak görevini yerine getirdiğini, hafta sonları dahi mesai kavramı olmaksızın çalıştığını, davalı şirketin haksız olarak müvekkilini işten çıkarttığını, bu nedenlerle 28.11.2005 ve 25.01.2009 tarihleri arasında müvekkilinin davalı şirkette çalıştığı sürenin tespit edilmesi, dava masrafları ile avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili özetle; öncelikle mahkemenin yetkisizliğine, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.
2.Davalı kurum vekili özetle; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; davanın kabulü ile; davacının … SGK İl Müdürlüğünde işlem gören … sigorta sicil sayılı davalı … Gübre Yem Ticaret Limited Şirketi isimli iş yerinde 28.11.2005 – 25.01.2009 tarihleri arasında 2005 yılı 3 üncü dönemde 16 gün, 2006 1 inci dönemde 60 gün, 2006 yılı 2 nci dönemde 60 gün, 2006 yılı 3 üncü dönemde 60 gün, 2007 yılı 1 inci dönemde 60 gün, 2007 2 nci Dönemde 60 gün, 2007 yılı 3 üncü dönemde 60 gün, 2008 yılı 1 inci dönemde 60 gün, 2008 yılı 2 nci dönemde 60 gün, 2008 yılı 3 üncü dönemde 60 gün, 2009 yılı 1 inci dönemde 13 gün olmak üzere toplamda 569 gün çalıştığının tespitine(kısmi zamanlı olarak çalıştığı) bu çalışmasının SGK ya bildirilmediği, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerde asgari ücret aldığının tespitine, (28.11.2005 -25.01.2009 tarihleri arasındaki dönemde 506 sayılı Kanun’a tabi hizmet tespiti yapılan günler ile çakışan 2926 sayılı Kanun sigortalı günlerinin iptalinin gerektiği), 2-Bilirkişi … tarafından hazırlanan 21.11.2017 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına, dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraflarca temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Daire tarafından, Mahkemece hüküm fıkrasında davacının hangi yılın, hangi ayında ne tür bir kısmi çalışmayla çalışıldığı belirtilmeden ve hem kısa kararda hem de gerekçeli kararın hüküm fıkrasında, “2-Bilirkişi … tarafından tanzim edilen 21.11.2017 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,” denilmek suretiyle, usul ve yasaya uygun şekilde kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar yazıldığı ve hükmün infaza elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerden olan yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere aykırı olarak davanın yürütülüp sonuçlandırılması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle;
1-Davanın kabulü ile;
2-Davacı … TC Kimlik Numaralı … sigorta sicil numaralı …’in, … Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü’nde işlem gören … sigorta sicil sayılı davalı … Gübre Yem Ticaret Limited Şirketi isimli iş yerinde,
A)28.11.2005-30.11.2005 tarihleri arasında 1 gün,
01.12.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2005 yılı 3.dönemde toplam 16 gün,
B)-01.01.2006-31.01.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.02.2006-28.02.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.03.2006-31.03.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.04.2006-30.04.2006 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2006 yılı 1.dönemde toplam 60 gün,
C)-01.05.2006-31.05.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.06.2006-30.06.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.07.2006-31.07.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.08.2006-31.08.2006 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2006 yılı 2.dönemde toplam 60 gün,
Ç)-01.09.2006-30.09.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.10.2006-31.10.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.11.2006-30.11.2006 tarihleri arasında 15 gün,
-01.12.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2006 yılı 3.dönemde toplam 60 gün,
D)- 01.01.2007-31.01.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.02.2007-28.02.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.03.2007-31.03.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.04.2007-30.04.2007 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2007 yılı 1.dönemde toplam 60 gün,
E)-01.05.2007-31.05.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.06.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.07.2007-31.07.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.08.2007-31.08.2007 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2007 yılı 2.dönemde toplam 60 gün,
F)-01.09.2007-30.09.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.10.2007-31.10.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.11.2007-30.11.2007 tarihleri arasında 15 gün,
-01.12.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2007 yılı 3.dönemde toplam 60 gün,
G)01.01.2008-31.01.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.02.2008-29.02.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.03.2008-31.03.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.04.2008-30.04.2008 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2008 yılı 1.dönemde toplam 60 gün,
Ğ)-01.05.2008-31.05.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.06.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.07.2008-31.07.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.08.2008-31.08.2008 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2008 yılı 2.dönemde toplam 60 gün,
H)-01.09.2008-30.09.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.10.2008-31.10.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.11.2008-30.11.2008 tarihleri arasında 15 gün,
-01.12.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 15 gün,
Olmak üzere 2008 yılı 3.dönemde toplam 60 gün,
I)01.01.2009-25.01.2009 tarihleri arasında 2009 yılı 1. dönemde toplam 13 gün olmak üzere; toplamda 28.11.2005-25.01.2009 tarihleri arasında 569 gün kısmi zamanlı olarak çalıştığının tespitine,
2-Bu çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmediğinin ve bildirimi yapılmayan bu günlerde asgari ücret aldığının tespitine,
3-28.11.2005-25.01.2009 tarihleri arası dönemde 506 sayılı Kanun’a tabi hizmet tespiti yapılan günler ile çakışan 2926 sayılı Kanun sigortalılığının iptali gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin nakliye, komisyon gibi karma nitelik taşıyan bir sözleşme ilişkisi olduğu halde, mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi olarak nitelenip davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı kurum vekili dilekçesinde özetle; dosyada davacı iddialarının tartışmaya yer vermeyecek bir şekilde ispatı bakımından Yargıtay’ın tespit davalarında ispat için aradığı türden resmi ve yazılı nitelikte deliller olmadığı halde salt tanık beyanlarına dayanılarak davacının sigortalılığının bildirilmediği iddiasının ispatlandığı hükmünün hatalı olduğunu ve mevcut dosya içeriği itibariyle davanın ispatlanamadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz eden davalı şirkete yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…