YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1304
KARAR NO : 2023/4938
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/821 E., 2022/2254 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/475 E., 2020/268 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile hizmet cetvelinde görülen 38 günlük sürenin kendisine ait olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacının hizmet döküm cetvelinde 24.12.2011 işe giriş tarihli, Turcan İnş. Taah. Tem. Orm. Ürün. Gıd. San. Ltd. Şti işyerinin işveren olarak göründüğünü, SGK Aliağa Güvenlik Merkezinden işlenen 38 günlük sigorta kaydının bulunduğunu, davacının bahse konu şirkette hiç çalışmadığını, davacının ikametgahının olduğunu, Aliağa’ya hiç gitmediğini, şirketin naylon tabir edilen şirketlerden olduğunu, adres ve yetkililerine ulaşılamadığını, davalı Kurum’un gerekli araştırmaları yapmadan davacıyı sigortalı olarak kaydettiğini, bu hatalı girişin davacının tarım ve bağkur kaydını kestiğini, davacının 24.12.2011 tarihinden 27.10.2016 tarihine kadar bağkur sigortalısı sayılmadığını, ihyasının yapılmadığını, davaya konu 24.12.2011 giriş tarihli 38 günlük kaydın iptali ve düzeltilmesi için davalı kuruma 15.05.2017 tarihli ekli dilekçe ile başvuru yaptıklarını, 18.05.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı kurumdan herhangi bir cevap alınmadığını, davacının hizmet döküm cetvelinde gözüken SGK’ya tabi çalışmasının söz konusu olmadığını, Bu nedenle 24.12.2011 tarihli işe giriş tarihinin, 38 günlük SGK kaydının iptali ve tarım Bağ-Kur kaydının kesilmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
SGK Başkanlığı vekili, davacı yanın hizmet döküm cetvelinde 24.12.2011 işe giriş tarihli Turcan İnş. Taah. Tem. Orm. Ürün. Gıd. San. Ltd. Şti şirketinin işveren gözüktüğü iş yerinde toplam 38 günlük sigorta kaydının bulunduğunu, öncelikle davacının SGK kaydının yapılmasına sebebiyet veren Şirketin davaya dahil edilmesinin gerektiğini, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, kurumlarının bu tür davalara yasal taraf olarak katılmakta olup uyuşmazlığın doğmasında taraflarına kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle iş bu davadan doğacak masraflardan kurumlarının sorumlu tutulmaması gerektiğini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesince, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun söz konusu davanın oluşumuna sebebiyet vermediğini, Mevzuat doğrultusunda Turcan İnş. Taah. Tem. Orm. Ürün. Gıd. San. Ltd. Şirketi’nce davacının sigorta pirimlerinin yatırılması nedeniyle işlem yapıldığını, davacının sigorta girişinin kurumca yapılmadığını bu hususun davalı Kurumca hemen tespitini yapabileceği bir olgu olmadığını, bu sebeple Kurumun davanın açılmasında kusurlu sayılamayacağını, tüm bu sebeplerle davalı Kurum aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kararın kaldırılmasını, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Söz konusu düzenlemeler ışığında; dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu’na müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, somut olayda, davacı tarafça dava açılmadan önce kaydın düzeltilmesi için Kuruma 15.05.2017 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunulduğu, Kurumca herhangi bir cevap verilmediği, davacı tarafından 01.08.2017 tarihinde davanın açıldığı, yargılama devam ederken Kurumca dava konusu edilen sigortalılık süresi iptal edilerek, durumun 17.12.2019 tarihli yazıyla dosyaya yansıtıldığı anlaşılmıştır . Bu kapsamda mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulduğu, kurulan hüküm içeriğinde davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedildiği, dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna göre davalı Kurumun söz konusu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, dolayısıyla vekil ile temsil olunan davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin ve yargılama giderlerinin davalı Kurum üzerinde bırakılmasının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin HMK’ nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca, esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile hizmet cetvelinde görülen 38 günlük sürenin kendisine ait olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Madde 331- (1)Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.
(2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.
(3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.” düzenlemesi mevcuttur.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.5.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.