YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1330
KARAR NO : 2023/1989
KARAR TARİHİ : 06.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1477 E., 2022/2440 K.
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 02.11.2018
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/434 E., 2021/149 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve davacının sosyal güvenlik destek prim borcu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 2011 yılında emekli olduktan sonra Milli Piyango seyyar bayiliğine başlayarak 2015 yılı içerisinde kendi isteği ile son verdiğini, buna ilişkin olarak Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün 06.07.2015 tarihinde bayilik ruhsatının iptal edildiğini, … Esnaf Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü’nün 07.07.2015 tarihli yazısı ile sicilden silindiğini, gelir vergisinden muaf olup Milli Piyango seyyar bayiliği yaptığı dönemde gelirinin prime esas günlük kazancın 30 katının altında olduğunu, şirket ortaklığı ya da Bağ-Kur kapsamında çalışmasının bulunmadığını belirtilerek, emekli maaşından sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kesilmemesi için Kuruma başvurduğunu, 09.07.2015 tarihli cevabi yazıda; SGDP kesintisi yapılmamasının söz konusu olmadığının bildirilerek kesintilerin devam ettiğini, SGDP ödemekle yükümlü olmadığını, 5510 sayılı Kanuna göre seyyar Milli Piyango bayiliği yaptığını, vergi mükellefi olmadığı beyanla; SGDP borcu olmadığının tespiti ile davalı Kurumun SGDP adı altında yaptığı tüm tahsilatların ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun’un 6/k maddesi kapsamında değerlendirmenin aylar bazında yapılarak davacının sosyal güvenlik destek primi ile sorumlu tutulduğu dönem ve Milli Piyango İdaresi tarafından bildirilen bilet satış tutarları dikkate alındığında davacının 2011-2015 yılları arasındaki komisyon kazancı ve 506 sayılı Kanun’un 6/k maddesi kapsamında belirtilen prime esas kazancın 30 katı miktar ile karşılaştırma yapılmak suretiyle gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenen 04.01.2021 tarihli bilirkişi … tarafından düzenlenen rapora göre; davacının 2011/11,12.aylar, 2012/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10. aylar, 2013/2,3,4,5,6,7,8,9,10. aylar, 2014/2,7,8. aylar, 2015/2,3,4,5,6,7. Aylar yönünden davasının kabulü ile bu aylar yönünden sosyal güvenlik destek primi sorumlusu olmadığı gerekçeleriyle “Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 2011/11,12.aylar, 2012/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10. aylar, 2013/2,3,4,5,6,7,8,9,10. aylar, 2014/2,7,8. aylar, 2015/2,3,4,5,6,7. aylar yönünden sosyal güvenlik destek primlisi olmadığının tespiti ile, bu aylar yönünden sosyal güvenlik destek primi adı altında (SGDP+Gecikme zammı ve diğer) yapılan tüm kesintilerin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiğinin tespitine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, İlk Derece Mahkemesince gerekli inceleme yapılmadığını, Kurum tarafından meri mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığını, Kurum işlemlerine kanuna aykırılık bulunmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının sosyal güvenlik destek primi ile sorumlu tutulduğu dönem ve Milli Piyango İdaresi tarafından bildirilen bilet satış tutarları dikkate alındığında davacının 2011-2015 yılları arasındaki komisyon kazancı ve 5510 sayılı Kanun’un 6/k maddesi kapsamında belirtilen prime esas kazancın 30 katı miktar ile aylar bazında karşılaştırma yapılmak suretiyle gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenen 04.01.2021 tarihli bilirkişi raporuna itibar olunarak verilen kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 1479 sayılı Kanun’un Ek Madde 20’ye göre sosyal güvenlik destek primi ödemekle yükümlü olup olmadığı ile Kurum’ca yapılan tahsilatların faiziyle davacıya iadesi gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 6 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi ve Geçici 14 üncü maddesi uyarınca 1479 sayılı Kanun’un Ek 20 nci maddesinin 3 üncü fıkrası hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacının uyuşmazlık konusu dönemde Milli Piyango İdaresinden celp olunan kazanç tutarları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…