YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1386
KARAR NO : 2023/1378
KARAR TARİHİ : 20.02.2023
…
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2896 E., 2022/3349 K.
…
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/428 E., 2022/339 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve aidiyet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece
Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacı …’ın Kurumda 1013476.20 sicil sayılı dosyada işlem gören …’e ait işyerinde 08.12.1995 tarihinde işe girdiği ve asgari ücretle 10.02.1996 tarihine kadar hizmet akdi ile sigortalı işçi olarak çalıştığı, dava dışı işverenin bu sürelere dair dönem bordrolarını, aylık sigorta primleri bildirgesini davalı kuruma vererek primlerini de yatırdığını, davacının dava dışı …’e ait işyerinde çalışırken … ile evli olduğu ve bu nedenle dönem bordrosunda ve kayıtlarda soyadının …olarak geçtiği, 1996/1.dönem bordrosunda da isminin sehven …olarak yazıldığını, 1013476.20 sicil sayılı dosyasında işlem gören işyerinden 08.12.1995-10.02.1996 tarihleri arasında … ve … adına bildirilen toplam 63 günlük sigortalı hizmetin … TC.kimlik nolu … doğumlu davacı …’a (…) ait olduğunun tespitini istemiştir.
Davacı asil duruşmadaki beyanında:” …sadece eşim ile ben iş yerinde çalışıyorduk, eşimden maaş almıyordum, sürekli olarak …’a gittiği için iş yerini ben çalıştırıyordum, çalışmama karşılık harçlık alıyordum, bu harçlığı haftalık olarak alırdım” demiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “yargılamanın son celsesinde davacının isticvabına karar verildiği ve davacının çalışmaları karşılığında ücret almadığını beyan ettiği” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde; 63 günlük hizmetin ücrete dayalı olmadığı yönünde davalı Kurumca çıkarılan bir muaraza bulunmadığını, dava dışı işverenin (eski eş) bildirmiş olduğu 63 günlük hizmetin ücret alınmaksızın çalışıldığından bahisle geçersiz sayıp iptal eden Kurum işlemi bulunmadığını 08.12.1995-10.02.1996 tarihleri arasında … ve … adına bildirilen toplam 63 günlük sigortalı hizmetin davacı …’a ait olduğunun kanıtlanmış olması karşısında davanın kabulüne karar vermek gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “506 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin 1-b bendi hükmü gereğince işverenin ücretsiz çalışan eşinin sigortalı sayılamayacağına dair hükmü dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin ret kararı yerinde görüldüğü” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve 08.12.1995-10.02.1996 tarihleri arasında bildirilen çalışmaların davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 1-b bendi ve 79/10 uncu maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
Davacı, dava dışı boşandığı eşi …’e ait işyerinde … ve … adına yapılan bildirimlerin kendisine ait olduğunu iddia etmiş, Mahkemece davacının 506 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin 1-b bendi kapsamında işyerinde ücretsiz çalışan eşi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, iş bu davanın hukuki nitelik bakımından primi ödenmiş sigortalı günlerin davacıya aidiyeti şeklinde nitelendirilmesi gerekeceğinden davacının istemi konusunda esasa girilerek bir karar verilmesi gereği gözetilmeksizin, aidiyet konusu araştırılmaksızın yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…